Trump znosi sankcje wobec Syrii. USA otwierają nowy rozdział w relacjach z Damaszkiem

Koniec izolacji Syrii?

Jak zapowiedziała rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt, dekret to element szerszej strategii USA mającej na celu "wspieranie pokoju i stabilizacji" w regionie. Sankcje, które przez lata uniemożliwiały zagraniczne inwestycje i pomoc finansową, zostały zniesione po obaleniu reżimu Assada przez siły rebeliantów w grudniu.

— To kolejna obietnica dotrzymana przez prezydenta — powiedziała Leavitt. — Syria musi dostać szansę, i tak się właśnie stało — dodał specjalny wysłannik USA do Syrii, Thomas Barrack.

Nadzieje na odbudowę

Nowy syryjski prezydent, Ahmed al-Sharaa – były przywódca rebelii – spotka się z Trumpem w maju w Rijadzie. Władze w Damaszku przyjęły decyzję USA z entuzjazmem. Szef syryjskiej dyplomacji, Asad al-Shibani, ocenił zniesienie sankcji jako "usunięcie przeszkody na drodze do odbudowy kraju i jego reintegracji ze społecznością międzynarodową".

Pomimo odwołania sankcji wobec Syrii jako państwa, USA zachowały restrykcje wobec byłego prezydenta Assada, jego bliskich współpracowników, a także wobec organizacji terrorystycznych, takich jak Państwo Islamskie czy wspierane przez Iran bojówki.

Trudna rzeczywistość po wojnie

Syria nadal zmaga się z ogromnym kryzysem humanitarnym. Aż 90% społeczeństwa żyło poniżej granicy ubóstwa w chwili upadku reżimu Assada. Ponad 600 tysięcy ludzi zginęło, a 12 milionów musiało opuścić swoje domy.

Mimo zmiany władzy, sytuacja bezpieczeństwa w kraju wciąż jest niestabilna. W marcu doszło do brutalnych starć między nowymi siłami porządkowymi a lojalistami Assada, w których zginęły setki cywilów, głównie z mniejszości alawickiej. W czerwcu atak samobójczy na kościół w Damaszku kosztował życie co najmniej 25 osób. Rośnie też napięcie między islamistycznymi frakcjami, siłami rządowymi a przedstawicielami mniejszości religijnych, m.in. Druzów i chrześcijan.

— Nie jesteśmy już tutaj bezpieczni — mówią otwarcie chrześcijańscy mieszkańcy Damaszku.

Wątpliwości i kontrowersje

Chociaż nowy prezydent al-Sharaa zapowiedział ochronę praw mniejszości i walkę z ekstremizmem, jego przeszłość wzbudza kontrowersje. Był związany z islamistyczną grupą Hayat Tahrir al-Sham (HTS), która wcześniej współpracowała z Al-Kaidą. Chociaż zerwał z nią kontakty w 2016 roku, HTS nadal figuruje na listach organizacji terrorystycznych m.in. ONZ, USA i Wielkiej Brytanii.

Dekret Trumpa nakazuje sekretarzowi stanu Marco Rubio rozważyć oficjalną ocenę HTS w świetle nowej sytuacji politycznej. USA oczekują także, że nowy rząd przejmie odpowiedzialność za obozy w północno-wschodniej Syrii, gdzie przetrzymywani są bojownicy Państwa Islamskiego.

Nowy początek?

Zniesienie sankcji może okazać się początkiem nowego etapu w historii Syrii, jednak przed krajem i jego nowym przywództwem stoją ogromne wyzwania – od odbudowy gospodarki po zapewnienie bezpieczeństwa i zaufania społecznego.

Świat z uwagą obserwuje, czy Damaszek wykorzysta daną mu szansę – czy stanie się symbolem odbudowy, czy kolejnym ogniskiem niestabilności na Bliskim Wschodzie.