"Płomienie nad największym złożem gazu świata" – Izrael i USA uderzyły w rafinerię South Pars, Iran grozi odwetem na Zatoce
W środę 18 marca 2026 roku irańska państwowa telewizja poinformowała o potężnym pożarze w kompleksie rafineryjnym South Pars w porcie Bandar Kangan nad Zatoką Perską. Według Teheranu atak rakietowy przeprowadziły wspólnie siły Izraela i Stanów Zjednoczonych – to pierwszy potwierdzony cios w kluczową infrastrukturę upstream gazowej Iranu od początku wojny w lutym 2025 roku.
Zastępca gubernatora prowincji Buszehr potwierdził, że pociski trafiły w część zakładów przetwarzających gaz z pól South Pars. Na miejsce natychmiast skierowano liczne jednostki straży pożarnej. Irańskie media państwowe (IRIB i Tasnim) podkreślają, że ogień objął instalacje w Asaluyeh, przetwarzające surowiec z faz 3, 4, 5 i 6 złoża.
South Pars/North Dome to największe znane złoże gazu ziemnego na świecie, dzielone z Katarem (po stronie katarskiej nazywane North Dome). Irańska część odpowiada za około 70% krajowego zużycia gazu – w 2025 roku dzienna produkcja osiągnęła rekordowe 730 milionów metrów sześciennych. Zniszczenie choćby części infrastruktury grozi poważnymi zakłóceniami w dostawach do irańskich elektrowni, przemysłu i gospodarstw domowych, a w dłuższej perspektywie – spadkiem eksportu i gigantycznymi stratami finansowymi dla reżimu w Teheranie.
To nie pierwszy atak na South Pars w ostatnim czasie. Już w czerwcu 2025 roku izraelski nalot spowodował eksplozję i pożar w fazie 14, czasowo wstrzymując produkcję około 12 milionów m³ gazu dziennie. Obecny incydent wpisuje się w szerszą strategię Izraela i USA, którzy od 28 lutego 2025 roku regularnie bombardują irańskie cele wojskowe, jądrowe i energetyczne – w odpowiedzi na irańskie ataki rakietowe na Izrael i bazy USA w regionie.
Iran zareagował błyskawicznie: państwowa telewizja zapowiedziała odwetowe uderzenia na instalacje gazowe i naftowe w Katarze, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Katar – największy partner w złożu – natychmiast obarczył winą Izrael i wezwał do deeskalacji, podkreślając, że atak zagraża stabilności całego globalnego rynku LNG.
Eksperci ostrzegają: dalsze uszkodzenia South Pars mogą wywołać gwałtowny wzrost cen gazu ziemnego i ropy naftowej na światowych giełdach. Już teraz, po wcześniejszych atakach na irańskie składy paliw w Teheranie (marzec 2026), ceny Brent przekroczyły 105 dolarów za baryłkę. Jeśli Iran zdecyduje się na blokadę Cieśniny Ormuz (przez którą płynie ok. 20% światowej ropy), skutki dla gospodarki globalnej będą katastrofalne.
Konflikt, który rozpoczął się od izraelsko-amerykańskich nalotów na cele w Iranie, wszedł w nową, wyjątkowo niebezpieczną fazę – wojnę o surowce energetyczne. South Pars płonie, a świat wstrzymuje oddech, czekając na kolejny ruch Teheranu.
