Indyjski stan wprowadza płatny urlop menstruacyjny dla wszystkich kobiet w sektorze formalnym

Jeden dzień wolny miesięcznie bez zaświadczenia lekarskiego

Zgodnie z nowymi przepisami każda kobieta w wieku od 18 do 52 lat będzie mogła skorzystać z jednego dnia wolnego w miesiącu z powodu menstruacji, bez konieczności przedstawiania zwolnienia lekarskiego. Urlopu tego nie można kumulować ani przenosić na kolejne miesiące.

Program obejmie od 350 do 400 tysięcy kobiet zatrudnionych w sektorze formalnym – od pracownic biur rządowych po specjalistki w globalnych firmach technologicznych, których siedziby znajdują się w Bengaluru, stolicy stanu.

Choć decyzja spotkała się z powszechnym uznaniem, z urlopu nie będą mogły korzystać miliony kobiet zatrudnionych w sektorze nieformalnym, m.in. jako pomoc domowa, pracownice dniówkowe czy robotnice sezonowe.

"To przełomowa decyzja dla kobiet w Indiach"

– To jedna z najbardziej postępowych decyzji politycznych dla kobiet, jakie wprowadzono w naszym kraju – podkreślił minister pracy stanu Karnataka, Santosh Lad, w rozmowie z BBC.

Jak zauważa organizacja branżowa Nasscom, skupiająca firmy z sektora IT i BPO, wiele przedsiębiorstw w Karnatace już wcześniej wprowadziło podobne rozwiązania. Nowe przepisy jedynie ujednolicają zasady i nadają im moc prawną, co ma ułatwić ich stosowanie w całym stanie.

Przemysł odzieżowy i edukacja z zadowoleniem

Z decyzji najbardziej cieszą się kobiety pracujące w sektorze odzieżowym, które dotychczas miały do dyspozycji zaledwie 11 dni urlopu rocznie.

– To dla nas ogromna ulga i dowód, że nasze zdrowie wreszcie zaczyna być traktowane poważnie – mówi Pratibha R, przewodnicząca lokalnego związku zawodowego kobiet z branży tekstylnej.

Z kolei Sapna S, prodziekan Christ University i przewodnicząca komisji ds. urlopów menstruacyjnych, zachęca kobiety do korzystania z przysługującego im prawa.

– Nie wolno nam przepraszać za fizjologię. Kobiety nie powinny wstydzić się prosić o urlop menstruacyjny – to krok ku zmianie społecznych uwarunkowań – podkreśliła.

Między postępem a tabu

W Indiach miesiączka wciąż pozostaje tematem tabu, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Kobiety często są w tym czasie izolowane, a w niektórych regionach – jak Kerala – jeszcze kilka lat temu toczyły się protesty przeciwko dopuszczeniu menstruujących kobiet do świątyń.

– Jak mamy ubiegać się o urlop menstruacyjny, skoro w wielu domach wciąż nie można o tym otwarcie mówić? – pyta Anunita Kundu, menedżerka w firmie informatycznej z Bengaluru.

Jednocześnie wiele kobiet widzi w nowym prawie szansę na przełamanie milczenia.

– Samo nazywanie tego "urlopem menstruacyjnym" pomaga oswoić temat i zmniejszyć wstyd, który od pokoleń towarzyszył kobietom – mówi Shreya Shree, nauczycielka z Bengaluru.

Indyjski przykład na tle świata

Koncepcja urlopu menstruacyjnego nie jest nowa – podobne rozwiązania istnieją już w Hiszpanii, Japonii, Korei Południowej czy Indonezji. W Indiach do tej pory tylko niektóre stany – Bihar, Odisha i Kerala – oferowały takie przywileje, ograniczając je jednak do pracownic sektora publicznego.

Karnataka poszła o krok dalej, obejmując swoim programem cały sektor formalny, niezależnie od rodzaju umowy czy stanowiska.

Ku zmianie społecznej świadomości

Socjolog Pushpendra zauważa, że największym wyzwaniem pozostaje walka z piętnem, jakie wciąż towarzyszy menstruacji.

– Urlop menstruacyjny to nie tylko kwestia zdrowia, ale także równości i godności kobiet. To początek rozmowy, którą Indie muszą wreszcie odbyć – podsumowuje.

Wprowadzenie urlopu menstruacyjnego w Karnatace może stać się modelem dla innych regionów Indii, a także impulsem do otwartej debaty o zdrowiu i prawach kobiet w miejscu pracy.