Europa w ogniu rekordowych upałów. Polska cieplejsza o 2 stopnie, a to dopiero początek
Tegoroczne lato w Europie i basenie Morza Śródziemnego ponownie przyniosło fale ekstremalnych upałów i meteorologiczne rekordy. Choć w Polsce lipiec i sierpień nie należały do najbardziej gorących, klimatolodzy alarmują: nasz region należy do najszybciej ocieplających się miejsc na świecie.
Według danych Copernicus Climate Change Service, lipiec 2025 roku był trzecim najcieplejszym lipcem globalnie, a czwartym w Europie. Średnia temperatura na świecie była wyższa o 1,25°C od epoki przedindustrialnej. W Polsce lipiec sklasyfikowano jako "normalny", jednak średnia temperatura 18,9°C i tak przekroczyła normę wieloletnią. Najcieplej było na Podkarpaciu (19,5°C), najchłodniej w Sudetach (17,5°C).
– To, że w Polsce lipiec był łagodniejszy, nie oznacza, że problem nas nie dotyczy. Polska stanowi zaledwie ułamek powierzchni Ziemi, a świat tonie w rekordach – podkreśla dr Joanna Remiszewska-Michalak, fizyczka atmosfery i członkini Rady Klimatycznej UN Global Compact.
W Turcji po raz pierwszy w historii zanotowano 50°C, w Skandynawii przez połowę miesiąca temperatury przekraczały 30°C. W Polsce klimat przypomina już ten, jaki w XIX wieku panował na Nizinie Węgierskiej. Prognozy mówią, że do końca wieku wzrost średnich temperatur w naszym kraju może sięgnąć 4°C, a bez ograniczenia emisji nawet 5°C.
Europa ociepla się szybciej niż inne kontynenty – poza Arktyką. Od lat 90. średnia rośnie tu o 0,53°C na dekadę (globalnie to 0,26°C). Powodem są m.in. zmiany w cyrkulacji atmosferycznej, częstsze fale upałów oraz mniejsze zanieczyszczenie aerozolami, przez co więcej promieniowania słonecznego dociera do powierzchni kontynentu.
Konsekwencje widać nie tylko w pogodzie, ale i w gospodarce. Z raportu Allianz Trade wynika, że skutki ekstremalnych temperatur i susz obniżają PKB krajów europejskich – od 0,1 pkt proc. w Niemczech po nawet 1,4 pkt proc. w Hiszpanii. Straty w całej Europie szacuje się średnio na 0,5 pkt proc. rocznie.
Zmiany klimatyczne coraz mocniej uderzają także w rolnictwo, zdrowie i życie społeczne. – Migracje, spadek plonów, powodzie czy susze to tylko część kosztów, jakie już dziś ponosimy. A to dopiero początek – ostrzega ekspertka.
Światowa Organizacja Meteorologiczna szacuje, że w ciągu pięciu lat istnieje 80-proc. ryzyko, iż padnie kolejny rekord najcieplejszego roku w historii. Dla Polski oznacza to coraz dłuższe fale upałów, susze i rosnące obciążenie dla gospodarki oraz zdrowia publicznego.
