"Dzieci nad wodą" po 80 latach wróciły do światła – śląscy policjanci odzyskali skradziony obraz Wygrzywalskiego
Po niemal ośmiu dekadach od zaginięcia w wojennym chaosie 1944 roku, obraz "Dzieci nad wodą" autorstwa Feliksa Michała Wygrzywalskiego znów jest w rękach państwa. Dzieło, które od lat widniało w ministerialnym rejestrze utraconych dóbr kultury, odnaleziono w grudniu 2025 roku podczas policyjnej akcji w jednym z mieszkań w Katowicach.
Śledztwo rozpoczęło się od precyzyjnych ustaleń operacyjnych katowickich kryminalnych z Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Kluczowe informacje dostarczyli także funkcjonariusze Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości z krakowskiego zarządu – to właśnie ich praca w sieci pozwoliła zlokalizować miejsce, w którym od lat przechowywano poszukiwany obraz.
W grudniu ubiegłego roku policjanci wkroczyli do mieszkania na terenie Katowic. Na ścianie wisiał dokładnie ten sam obraz, który w 1944 roku zniknął z prywatnej kolekcji Leona Babińskiego w okupowanej Warszawie. Właściciel lokalu – według jego relacji – otrzymał dzieło w spadku po przodkach. Twierdzi, że nie miał pojęcia o jego kryminalnej przeszłości ani o tym, że figuruje na liście poszukiwanych zabytków.
Na miejscu pracowali nie tylko mundurowi, ale także eksperci z Muzeu Śląskiego w Katowicach. To oni dokonali wstępnej weryfikacji, wykonali profesjonalną dokumentację fotograficzną i opisali stan zachowania płótna. Opinia biegłego historyka sztuki nie pozostawiła wątpliwości: to autentyczny, oryginalny obraz Wygrzywalskiego. Eksperci oszacowali jego wartość rynkową na około 25 tysięcy złotych.
Obraz został zabezpieczony i przekazany na przechowanie do Muzeum Śląskiego, gdzie obecnie znajduje się pod specjalną opieką konserwatorów.
Dotychczas nikomu nie postawiono zarzutów. Postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa Katowice-Południe i koncentruje się na wyjaśnieniu, w jaki sposób wojenne trofeum trafiło na Śląsk i przez ile pokoleń pozostawało w prywatnych rękach. Śledczy muszą ustalić, czy obecny posiadacz działał w dobrej wierze, czy też doszło do paserstwa – od tego zależy, czy obraz wróci do spadkobierców rodziny Babińskich, czy pozostanie w zasobach państwa jako dobro kultury o znaczeniu historycznym.
Historia "Dzieci nad wodą" to kolejny rozdział w długiej epopei odzyskiwania polskich dóbr kultury utraconych w czasie II wojny światowej. Tylko w ostatnich latach katowiccy kryminalni i CBZC przyczynili się do odnalezienia kilkunastu cennych obrazów i rzeźb z listy strat wojennych Ministerstwa Kultury.
