Ebola wymyka się spod kontroli. Ponad 5 tysięcy ofiar śmiertelnych, wirus przekracza kolejne granice. Dramatyczna sytuacja w Afryce

Epidemia rozpoczęła się w maju 2026 roku w Demokratycznej Republice Konga. Początkowo przypadki zachorowań koncentrowały się w północno-wschodniej części kraju, jednak w kolejnych miesiącach wirus zaczął rozprzestrzeniać się na następne obszary.

Według najnowszych danych przekazanych 31 października przez agencję Associated Press liczba zmarłych wzrosła do 5026, a zakażenie potwierdzono u 10 351 osób. Oznacza to śmiertelność na poziomie około 49 procent.

Epidemia objęła już osiem z 26 prowincji Demokratycznej Republiki Konga i stała się drugą pod względem liczby ofiar epidemią Eboli w historii świata.

Umiera niemal połowa zakażonych. Najgorsza sytuacja na terenach objętych konfliktem

Epicentrum epidemii pozostaje prowincja Ituri na północnym wschodzie kraju. To region, w którym od lat utrzymują się konflikty zbrojne, a działalność uzbrojonych grup utrudnia funkcjonowanie służby zdrowia.

W wielu miejscowościach dostęp do szpitali jest ograniczony, drogi niebezpieczne, a dotarcie z pomocą medyczną wymaga pokonywania licznych przeszkód.

Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że część chorych trafia pod opiekę lekarzy dopiero w bardzo zaawansowanym stadium zakażenia.

Według danych WHO znaczna część zgonów następuje poza placówkami medycznymi, zanim pacjenci uzyskają specjalistyczną pomoc. Utrudnia to również szybkie wykrywanie kolejnych zakażeń i izolowanie osób, które miały kontakt z wirusem.

Niepokój budzi też wysoki odsetek nowych przypadków wykrywanych poza wcześniej zidentyfikowanymi łańcuchami zakażeń. Oznacza to, że wirus może przenosić się w społecznościach, zanim służby sanitarne zdołają ustalić źródło infekcji.

Wirus przekroczył granice Konga. Zachorowania w kolejnych państwach

Największe obawy epidemiologów dotyczą możliwości dalszego rozprzestrzeniania się wirusa poza Demokratyczną Republikę Konga.

Przypadki zakażeń odnotowano już między innymi w Ugandzie i Kenii. Zakażenie potwierdzono również w Nigerii.

W Kenii stwierdzono dziewięć przypadków i dwa zgony. W Ugandzie wcześniejsza fala zachorowań została opanowana, a od lata nie odnotowano nowych potwierdzonych przypadków.

Nigeryjskie służby sanitarne prowadzą dodatkowo badania osób z podejrzeniem zakażenia.

W związku z sytuacją epidemiologiczną poszczególne państwa utrzymują nadzór nad podróżnymi oraz osobami, które mogły mieć kontakt z zakażonymi.

Ataki na lekarzy i ratowników. Ludzie oskarżają ich o rozprzestrzenianie choroby

Jednym z najbardziej dramatycznych aspektów epidemii jest przemoc wymierzona w personel medyczny.

W części społeczności lokalnych rozpowszechniane są fałszywe informacje dotyczące przyczyn zachorowań. Pracownicy służby zdrowia bywają oskarżani o celowe roznoszenie wirusa, a nawet zatruwanie źródeł wody.

Według doniesień lokalnych mediów podczas jednej z interwencji związanych ze zgłoszeniem podejrzenia Eboli zginęła pielęgniarka, a inny pracownik medyczny został ciężko ranny.

Ofiarą przemocy padł również lokalny polityk, który publicznie wspierał działania mające ograniczyć szerzenie się choroby.

Wcześniej Czerwony Krzyż informował o atakach na swoich wolontariuszy, w tym o podpaleniu karetki pogotowia.

Takie wydarzenia utrudniają nie tylko leczenie pacjentów, ale także prowadzenie badań diagnostycznych, identyfikowanie kontaktów i bezpieczne organizowanie pochówków.

WHO podkreśla, że opanowanie epidemii wymaga nie tylko dodatkowych zasobów medycznych, lecz również odbudowy zaufania mieszkańców do pracowników ochrony zdrowia.

Ebola Bundibugyo. Na ten wariant wirusa wciąż nie ma zatwierdzonej szczepionki

Za obecną epidemię odpowiada wirus Bundibugyo, należący do grupy wirusów wywołujących chorobę Ebola.

Jest to szczególnie trudna sytuacja, ponieważ dostępne szczepionki przeciwko wirusowi Ebola typu Zaire nie zapewniają potwierdzonej ochrony przed wariantem Bundibugyo.

Nie ma również zatwierdzonego leczenia przeciwwirusowego przeznaczonego specjalnie do zwalczania zakażenia tym wirusem.

Lekarze koncentrują się na intensywnej opiece wspomagającej, nawadnianiu pacjentów, leczeniu zaburzeń elektrolitowych i podtrzymywaniu pracy narządów.

Równolegle prowadzone są badania nad nowymi metodami zapobiegania zakażeniom oraz leczenia chorych.

W przypadku Eboli szybkie rozpoznanie i rozpoczęcie odpowiedniej opieki medycznej mogą znacząco poprawić szanse przeżycia.

Jakie są objawy Eboli i w jaki sposób dochodzi do zakażenia?

Ebola jest ciężką chorobą wirusową, która może prowadzić do niewydolności wielonarządowej i śmierci.

Początkowe objawy często przypominają inne infekcje. Choroba może rozpocząć się nagłą gorączką, silnym osłabieniem, bólami mięśni i głowy.

W kolejnych dniach u części pacjentów występują wymioty, biegunka i bóle brzucha. W ciężkich przypadkach dochodzi do poważnego odwodnienia, zaburzeń pracy narządów, a niekiedy także do krwawień.

Wirus przenosi się przede wszystkim przez bezpośredni kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi osoby zakażonej, a także przez przedmioty nimi skażone.

Nie jest to choroba przenosząca się w taki sam sposób jak grypa czy COVID-19. Zwykłe przebywanie w tym samym pomieszczeniu, bez kontaktu z materiałem zakaźnym, nie oznacza automatycznie zakażenia.

Szczególnie niebezpieczny może być kontakt z ciałami zmarłych na Ebolę, dlatego odpowiednio organizowane pochówki stanowią ważny element ograniczania transmisji wirusa.

Największa tragedia od epidemii w Afryce Zachodniej

Obecna epidemia w Demokratycznej Republice Konga przekroczyła już bilans najtragiczniejszego wcześniejszego ogniska w historii tego kraju.

W latach 2018–2020 w wyniku epidemii Eboli zmarło tam 2299 osób.

Największa epidemia tej choroby na świecie miała miejsce w latach 2014–2016 w Afryce Zachodniej. Według danych WHO pochłonęła ponad 11 tysięcy istnień ludzkich, a największa liczba zakażeń wystąpiła w Gwinei, Liberii i Sierra Leone.

Obecna fala zachorowań jest więc jedną z najpoważniejszych katastrof epidemiologicznych wywołanych wirusem Ebola.

Co szczególnie niepokojące, liczba zgonów zwiększa się w bardzo szybkim tempie, a epidemia dotyka obszarów, na których prowadzenie skutecznych działań sanitarnych jest wyjątkowo trudne.

Czy Ebola zagraża Polsce i Europie?

Mimo dramatycznej sytuacji w Afryce europejskie instytucje sanitarne nie wskazują obecnie na wysokie zagrożenie dla mieszkańców Polski i pozostałych państw Unii Europejskiej.

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ocenia prawdopodobieństwo zakażenia osób mieszkających na terenie UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego jako bardzo niskie.

W Europie odnotowywano sporadyczne przypadki związane z przyjazdami osób zakażonych, jednak nie oznacza to, że wirus szerzy się wśród europejskiej populacji.

Sytuacja jest stale monitorowana przez WHO, ECDC oraz krajowe instytucje sanitarne, w tym polski Główny Inspektorat Sanitarny.

Największym wyzwaniem pozostaje jednak powstrzymanie transmisji w krajach bezpośrednio dotkniętych epidemią.

Organizacje międzynarodowe apelują o zwiększenie pomocy medycznej, zapewnienie bezpieczeństwa zespołom ratunkowym oraz poprawę dostępu do społeczności znajdujących się w rejonach objętych konfliktami.

Według najnowszych doniesień ponad 2700 zakażonych zdołało wyzdrowieć, jednak liczba nowych zachorowań nadal pozostaje wysoka.

Dalszy przebieg epidemii będzie zależał przede wszystkim od tego, czy służbom sanitarnym uda się szybciej wykrywać zakażenia, izolować chorych i skutecznie docierać do społeczności, w których wirus nadal się rozprzestrzenia.