Czekolada przestaje być tanim luksusem. Pięć powodów, dla których ceny idą w górę
Czekolada, przez lata uznawana za przystępny luksus, coraz wyraźniej drożeje. Jak wynika z danych Urząd Statystyki Narodowej, w ciągu ostatnich 12 miesięcy jej cena wzrosła o około 15 procent. Eksperci ostrzegają, że to nie chwilowy skok, lecz efekt głębszych i długofalowych zmian na globalnym rynku kakao.
Dr Tonya Lander z Programu Przyszłości Żywności w Oxford Martin School przy Uniwersytet Oksfordzkiprzeanalizowała pięć kluczowych czynników, które napędzają wzrost cen czekolady na świecie. Jej badania zostały zainspirowane rozmowami ze studentem z Ghany – jednego z krajów, który obok Wybrzeże Kości Słoniowej i Indonezjanależy do największych producentów kakao.
Pierwszym czynnikiem jest zjawisko pogodowe El Niño, które zaburza opady i temperatury w regionach upraw kakao. Drugim – postępujące zmiany klimatyczne, coraz częściej niszczące plony. Trzecim są problemy związane z samą uprawą drzew kakaowca, które starzeją się i są podatne na choroby. Czwarty element to bariery handlowe i cła, wpływające na ceny surowca. Piątym, często pomijanym, jest odpływ części rolników w Ghanie z upraw kakao do bardziej dochodowego wydobycia złota.
– Przez około 25 lat ceny kakao były względnie stabilne. Dwa lata temu nastąpił jednak gwałtowny zwrot – ceny sięgnęły nawet 8 tysięcy funtów za tonę, co oznacza czterokrotny wzrost – podkreśla dr Lander.
Skutki tych zmian odczuwają także mali producenci czekolady. John Tordoff, właściciel manufaktury The Chocolate John z okolic Basingstoke, przyznaje, że choć dostępność surowca się nie załamała, jego koszt pozostaje bardzo wysoki. – Najmocniej podrożała gorzka czekolada, bo zawiera najwięcej kakao – zauważa.
Tordoff, który rozpoczął działalność w 2023 roku, musiał już podnieść ceny dla klientów o około 18 procent, jednocześnie biorąc na siebie część dodatkowych kosztów. Podobne decyzje podejmuje Rumsey’s Handmade Chocolates, rodzinna firma działająca w Oxfordshire i Buckinghamshire. Jak przyznaje Kate Rumsey, plany rozwoju sprzedaży hurtowej stały się dziś nieopłacalne. – Nie zmienialiśmy receptur od 20 lat i nie zamierzamy tego robić teraz – podkreśla.
Producenci starają się tłumaczyć klientom źródła podwyżek, a część z nich – jak Tordoff – planuje wprowadzać produkty z mniejszą zawartością czekolady, ale nadal wysokiej jakości. – Degustacja pomaga zrozumieć, za co się płaci – zaznacza.
Eksperci apelują także do konsumentów o większą świadomość zakupową. – Warto sprawdzać pochodzenie produktów, wybierać czekoladę z certyfikatami ekologicznymi, fair trade czy Rainforest Alliance. To realne wsparcie dla rolników i bardziej zrównoważonych metod produkcji – podkreśla dr Lander.
Wszystko wskazuje na to, że czekolada na stałe wchodzi do kategorii droższych przyjemności. Dla konsumentów oznacza to wyższe ceny, a dla rynku – konieczność przemyślenia, jak pogodzić jakość, etykę i dostępność w zmieniających się realiach globalnej gospodarki.
