Nie żyje Andrzej Wielowieyski. Odszedł jeden z ludzi, którzy współtworzyli III Rzeczpospolitą

Andrzej Wielowieyski, prawnik, polityk, działacz katolicki i wieloletni uczestnik demokratycznej opozycji w PRL, nie żyje. Zmarł 29 sierpnia 2026 roku w Warszawie. Miał 98 lat. Przez dziesięciolecia angażował się w działalność społeczną i polityczną, a jego nazwisko zapisało się w historii przemian ustrojowych w Polsce.

swieczkaswieczka
Źródło zdjęć: © pixabay | redakcja ipolska24.pl

nformację o śmierci Wielowieyskiego przekazało Stowarzyszenie "Sieć Solidarności". Organizacja określiła go mianem jednego z twórców III Rzeczypospolitej Polskiej.

Od Armii Krajowej do działalności społecznej

Andrzej Wielowieyski urodził się 16 grudnia 1927 roku w Warszawie. W czasie niemieckiej okupacji, od 1943 roku, działał w oddziale partyzanckim Armii Krajowej. Po zakończeniu wojny zaangażował się w działalność Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici".

W 1947 roku ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Początkowo pracował w administracji państwowej – między innymi w resorcie skarbu i finansów. Później był związany z instytucjami zajmującymi się planowaniem gospodarczym w Warszawie.

Istotnym etapem jego działalności była praca w miesięczniku "Więź", z którym związany był od 1961 do 1978 roku.

Ważna postać środowisk katolickich

Wielowieyski przez wiele lat działał również w Klubie Inteligencji Katolickiej w Warszawie. Pełnił tam funkcje kierownicze i sekretarskie, uczestnicząc w życiu środowiska, które w okresie PRL stanowiło jedną z przestrzeni niezależnej aktywności społecznej.

Był także związany z międzynarodowym ruchem intelektualistów katolickich "Pax Romana".

Wspierał "Solidarność" i Lecha Wałęsę

Przełomowym momentem w jego działalności był rok 1980. Wielowieyski został ekspertem Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, a następnie doradcą Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność".

Rok później stanął na czele zespołu ekspertów "Solidarności" działających w ramach Ośrodka Prac Społeczno-Zawodowych. W kolejnych latach angażował się w działalność doradczą i społeczną, między innymi w ramach Prymasowskiej Rady Społecznej.

1983 roku został doradcą Lecha Wałęsy. Później znalazł się także w Komitecie Obywatelskim przy przewodniczącym "Solidarności".

Odegrał ważną rolę przed Okrągłym Stołem

Jednym z najważniejszych rozdziałów jego działalności była praca przy przygotowaniach do Okrągłego Stołu. Wielowieyski uczestniczył w rozmowach poprzedzających rozpoczęcie negocjacji, a następnie pracował w zespole zajmującym się gospodarką i polityką społeczną.

Po przełomowych wyborach parlamentarnych w czerwcu 1989 roku został senatorem z ramienia Komitetu Obywatelskiego "Solidarność". W pierwszej kadencji Senatu pełnił funkcję wicemarszałka oraz był jednym z liderów Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego.

Aktywny także po 1989 roku

W kolejnych latach Wielowieyski pozostawał aktywny politycznie. Był związany między innymi z Ruchem Obywatelskim – Akcja Demokratyczna, Unią Demokratyczną oraz Unią Wolności. W swojej działalności parlamentarnej zajmował się przede wszystkim tematyką gospodarczą, budżetową oraz samorządem.

W 2001 roku ponownie zdobył mandat senatora. Kilka lat później próbował swoich sił w wyborach do Parlamentu Europejskiego.

2008 roku, po śmierci Bronisława Geremka, objął jego mandat w Parlamencie Europejskim. Zasiadał w grupie liberałów i demokratów, pracując między innymi w Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Spraw Konstytucyjnych.

Uhonorowany Orderem Orła Białego

Za swoją działalność Andrzej Wielowieyski został odznaczony licznymi wyróżnieniami. W 2011 roku prezydent Bronisław Komorowski nadał mu Order Orła Białego, najwyższe polskie odznaczenie państwowe.

Wśród innych jego odznaczeń znalazły się między innymi Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki, Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski oraz francuska Legia Honorowa.

Andrzej Wielowieyski zmarł 29 sierpnia 2026 roku w Warszawie, w wieku 98 lat. Pozostawił po sobie bogaty dorobek związany z działalnością społeczną, opozycyjną i polityczną oraz udziałem w wydarzeniach, które doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce.

Wybrane dla Ciebie