Kurhany sprzed 2000 lat na placu budowy polskiej elektrowni atomowej. Archeolodzy zrobili niezwykłe odkrycie
Podczas prac przy budowie nowej drogi dojazdowej do elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino archeolodzy natrafili na cenne ślady dawnych mieszkańców Pomorza. Na stanowisku Jackowo 5, między Lubiatowem a drogą wojewódzką nr 213, odkryto dwa kurhany z wczesnej epoki żelaza oraz bogaty kompleks obiektów gospodarczych.
Kurhany – usypane kopce kamienne – nie zawierały szczątków ludzkich, co sugeruje, że pełniły raczej funkcję symboliczną lub kultową, a nie grobową. W ich wnętrzu znaleziono fragmenty ceramiki, które jednoznacznie łączą obiekt z kulturą pomorską datowaną na VI–II wiek p.n.e.
Obok kurhanów archeolodzy odsłonili liczne pozostałości po dawnej osadzie: paleniska, piecowiska oraz charakterystyczne "kamienne kuchnie" (stein küchen). To jedno z najciekawszych stanowisk odkrytych w ramach tej inwestycji.
Badania ratownicze w pełnym toku
Prace archeologiczne prowadzi Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. W 2024 roku podczas badań powierzchniowych wytypowano osiem stanowisk o łącznej powierzchni 832 arów. Aktualne wykopaliska potrwają do trzeciego kwartału 2026 roku i pochłoną ponad 2,5 miliona złotych. Wszystkie roboty ziemne przy budowie drogi są prowadzone pod stałym nadzorem archeologicznym.
Droga do atomu nabiera tempa
Nowa droga o długości ok. 26 km ma zapewnić sprawny dojazd do pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w gminie Choczewo. Inwestycja została podzielona na dwa główne odcinki:
- Lubiatowo – DW213 (11,2 km) – realizowany w systemie "projektuj i buduj" przez konsorcjum Polimex Infrastruktura, Polimex Mostostal i Mosty Łódź. Wartość kontraktu przekracza 177 mln zł. Zakończenie planowane na II kwartał 2028 r.
- DW213 – węzeł Łęczyce na S6 (15 km) – budowany przez konsorcjum Aldesa Construcciones Polska i Aldesa Construcciones za prawie 200 mln zł. Termin ukończenia: IV kwartał 2028 r.
Dodatkowo powstanie łącznik z drogą ekspresową S6.
W kwietniu br. uzyskano pozwolenie na budowę pierwszego, 5-kilometrowego fragmentu tzw. "ostatniej mili". Trwają też procedury administracyjne (ZRID) dla pozostałych odcinków.
Budowa drogi postępuje zgodnie z harmonogramem i ma kluczowe znaczenie dla całego projektu elektrowni jądrowej, której pierwszy reaktor ma ruszyć w 2036 roku.
To rzadki przypadek, gdy wielka inwestycja przyszłości odsłania jednocześnie tajemnice sprzed tysięcy lat. Dzięki starannej pracy archeologów historia Pomorza zyskuje nowe rozdziały, zanim teren na dobre zostanie przekształcony przez nowoczesną energetykę jądrową.
