Indie wobec demograficznego wyzwania: Dlaczego kraj liczący 1,45 miliarda ludzi chce więcej dzieci?
Choć Indie niedawno stały się najludniejszym krajem świata, wyprzedzając Chiny, niektóre stany zaczynają zachęcać do większej liczby narodzin. Decyzje takie jak wycofywanie ograniczeń dotyczących liczby dzieci czy rozważanie zachęt finansowych mają na celu przeciwdziałanie demograficznym i politycznym skutkom spadku wskaźnika dzietności. Paradoksalnie, w kraju liczącym 1,45 miliarda mieszkańców pojawia się obawa, że może brakować rąk do pracy i opiekunów dla starzejącej się populacji.
Historyczny spadek wskaźnika dzietności
Od 1950 roku wskaźnik dzietności w Indiach spadł z 5,7 urodzeń na kobietę do obecnych 2,0 – poniżej poziomu zastępowalności w wielu regionach. W 17 z 29 stanów Indii liczba urodzeń na kobietę nie wystarcza do utrzymania stabilnej populacji. Południowe stany, takie jak Kerala czy Tamil Nadu, już w latach 90. osiągnęły ten poziom, co początkowo uznano za sukces polityki kontroli populacji.
Jednak dziś stany te zaczynają dostrzegać negatywne konsekwencje demograficzne, ekonomiczne i polityczne swoich działań. Tamil Nadu i Andhra Pradesh biją na alarm, obawiając się, że zmniejszająca się populacja wpłynie na ich reprezentację w parlamencie oraz udział w federalnych funduszach.
Polityczne i gospodarcze skutki
Podział okręgów wyborczych zaplanowany na 2026 rok, pierwszy od 1976 roku, będzie uwzględniał aktualne liczby ludności. Gęsto zaludnione stany północne, takie jak Uttar Pradesh i Bihar, zyskają więcej miejsc w parlamencie, co osłabi polityczne wpływy południowych stanów. W dodatku fundusze federalne, które są przydzielane na podstawie liczby ludności, mogą stać się dla nich jeszcze większym wyzwaniem finansowym.
Jednocześnie spadający wskaźnik dzietności powoduje przyspieszone starzenie się społeczeństwa. Demografowie ostrzegają, że Indie mogą "starzeć się, zanim się wzbogacą" – podobnie jak inne rozwijające się kraje, które odnotowały szybki spadek liczby urodzeń, ale nie zdążyły zbudować stabilnej infrastruktury społecznej i ekonomicznej.
Starzenie się społeczeństwa: wyzwanie dla Indii
Podczas gdy kraje takie jak Francja potrzebowały ponad 120 lat, aby liczba osób starszych podwoiła się, Indie osiągną ten poziom w zaledwie 28 lat. Starzejąca się populacja stanowi ogromne obciążenie dla systemu opieki zdrowotnej, emerytur i wsparcia społecznego. Już dziś ponad 40% starszych Hindusów należy do najuboższych 20% społeczeństwa, co ilustruje wyzwania związane z zabezpieczeniem ich przyszłości.
Demografowie wskazują, że Indie będą musiały wydłużyć wiek emerytalny i inwestować w zdrowie oraz edukację starszej populacji. Urbanizacja i migracje dodatkowo podważają tradycyjne wsparcie rodziny, które dotychczas było filarem indyjskiego społeczeństwa.
Czy zachęty do większej liczby dzieci to rozwiązanie?
Niektórzy politycy, jak Mohan Bhagwat z Rashtriya Swayamsevak Sangh, apelują o posiadanie co najmniej trójki dzieci, aby zabezpieczyć przyszłość kraju. Jednak demografowie są sceptyczni. Tim Dyson z London School of Economics zauważa, że zmiany społeczne, takie jak wykształcenie kobiet czy poprawa ich pozycji społecznej, nie sprzyjają odwróceniu trendu spadającej liczby urodzeń.
Dla krajów takich jak Indie rozwiązaniem może być lepsze wykorzystanie obecnej dywidendy demograficznej – dużej liczby osób w wieku produkcyjnym. Eksperci wskazują, że należy tworzyć miejsca pracy, inwestować w edukację i rozwijać infrastrukturę, aby przygotować się na przyszłość.
Indie na rozdrożu
Indie stoją przed kluczowym wyzwaniem: jak zrównoważyć rosnące potrzeby starzejącej się populacji z ograniczonymi zasobami. Przyspieszony spadek dzietności przyniósł zarówno korzyści, jak i nowe trudności. Kluczowe pytanie brzmi, czy kraj zdąży zbudować wystarczająco silną gospodarkę i system wsparcia społecznego, zanim skutki starzenia się populacji staną się nieodwracalne.
