Rosyjska ropa była dla Indii źródłem oszczędności
Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku państwa zachodnie ograniczyły import rosyjskich surowców energetycznych. W efekcie Indie, będące jednym z największych importerów ropy na świecie, zaczęły sprowadzać znacznie większe ilości surowca z Rosji.
Atrakcyjne ceny pozwalały indyjskim rafineriom ograniczać koszty zakupu ropy i zapewniały dostęp do dużych dostaw. Według szacunków organizacji CEEW Indie zaoszczędziły dzięki temu około 12,6 mld dolarów.
Z czasem jednak warunki rynkowe uległy zmianie. Rosyjska ropa nie zawsze jest już oferowana z tak dużym rabatem jak na początku wojny. Jednocześnie wzrosły koszty transportu, ubezpieczeń oraz ryzyko związane z sankcjami.
Waszyngton chce zwiększyć presję na odbiorców rosyjskich surowców
16 września 2026 roku Izba Reprezentantów USA przyjęła ustawę dotyczącą sankcji wobec Rosji i Iranu. Przepisy przewidują możliwość nakładania przez prezydenta Donalda Trumpa ceł sięgających 100 proc. na państwa kupujące rosyjską ropę i gaz.
Ustawa została przyjęta stosunkiem głosów 262 do 159 i trafiła do Białego Domu. Samo przyjęcie przepisów nie oznacza jednak automatycznego wprowadzenia maksymalnej stawki celnej wobec Indii. Decyzja w tej sprawie będzie zależeć od działań amerykańskiej administracji.
Wśród krajów, które mogą odczuć skutki nowych regulacji, znajdują się przede wszystkim Indie i Chiny. Oba państwa należą do największych odbiorców rosyjskiej ropy.
Indie importują ogromne ilości rosyjskiego surowca
Dane Global Trade Research Initiative wskazują, że w roku podatkowym 2026 rosyjska ropa odpowiadała za 30,3 proc. indyjskiego importu tego surowca. Jej wartość wyniosła 40,8 mld dolarów, przy całkowitym imporcie ropy na poziomie około 134,7 mld dolarów.
W lipcu udział rosyjskiej ropy w indyjskim imporcie przekroczył połowę. Dla porównania, udział Arabii Saudyjskiej wynosił 9,6 proc., a Zjednoczonych Emiratów Arabskich 10,8 proc.
Tak duża zależność od jednego dostawcy oznacza, że ewentualne ograniczenia handlowe mogą mieć konsekwencje zarówno dla indyjskich rafinerii, jak i całej gospodarki.
Alternatywne dostawy mogą kosztować więcej
Indie mają możliwość zwiększenia zakupów z innych kierunków, jednak zastąpienie rosyjskiego surowca na dużą skalę może okazać się kosztowne.
Analitycy zwracają uwagę na potencjalny wzrost cen ropy, wydatków na fracht i ubezpieczenia oraz wydłużenie tras transportowych. Wszystkie te czynniki mogą podnieść koszt importu energii.
Dodatkowym problemem pozostaje wpływ amerykańskich ceł na indyjski eksport. Ewentualne obciążenia nie musiałyby dotyczyć bezpośrednio rosyjskiej ropy sprowadzanej do Indii. Mogłyby natomiast zwiększyć koszty indyjskich towarów trafiających na rynek USA.
Zagrożenie dla eksportu do Stanów Zjednoczonych
Relacje handlowe między Indiami a Stanami Zjednoczonymi mają duże znaczenie dla gospodarki w Delhi. Indyjskie firmy eksportują do Ameryki między innymi elektronikę, farmaceutyki, maszyny, biżuterię, tekstylia i produkty naftowe.
Według danych amerykańskiego Przedstawiciela ds. Handlu (USTR) w 2025 roku wartość importu towarów z Indii do USA wyniosła około 104 mld dolarów. Ewentualne wysokie cła mogłyby wpłynąć na konkurencyjność indyjskich przedsiębiorstw, ich marże oraz relacje handlowe między oboma państwami.
Indyjskie władze podkreślają, że bezpieczeństwo energetyczne pozostaje jednym z ich priorytetów. Ministerstwo spraw zagranicznych poinformowało, że monitoruje rozwój sytuacji i prowadziło rozmowy z przedstawicielami USA na temat możliwych konsekwencji nowych przepisów.
Nie tylko ropa. Indie zależne również od importu LPG
Wyzwania związane z bezpieczeństwem energetycznym Indii wykraczają poza rynek ropy naftowej. Kraj importuje znaczną część zużywanego gazu LPG, który jest powszechnie wykorzystywany w gospodarstwach domowych do gotowania.
Ograniczenie dostępu do konkurencyjnych cenowo surowców mogłoby zwiększyć presję na koszty energii i budżety mieszkańców. Jednocześnie zmiana kierunków dostaw wymagałaby czasu oraz odpowiedniego przygotowania infrastruktury logistycznej.
Delhi musi ocenić koszty dalszych zakupów
Rosyjska ropa przyniosła Indiom wymierne korzyści finansowe, ale rosnące ryzyko sankcji i możliwych ceł zmienia kalkulację ekonomiczną.
Władze w Delhi muszą brać pod uwagę nie tylko cenę samego surowca, lecz także koszty transportu, ubezpieczenia, potencjalne ograniczenia handlowe i wpływ na relacje z najważniejszymi partnerami gospodarczymi.
Dalsza polityka energetyczna Indii będzie zależeć od tego, czy oszczędności wynikające z importu rosyjskiej ropy pozostaną wyższe niż koszty ryzyka geopolitycznego i ewentualnych konsekwencji handlowych.
