Gospodarka Rosji wzrasta pomimo sankcji. Czy to może trwać?
Inwazja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku wywołała międzynarodowe oburzenie oraz falę sankcji mających osłabić zdolność Kremla do prowadzenia wojny. Zamrożono aktywa Rosji za granicą, odcięto jej gospodarkę od światowego systemu finansowego, a jej eksport energii stał się celem sankcji.
Pomimo tego rosyjska gospodarka nie tylko przetrwała, ale także wykazuje oznaki wzrostu.
Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) przewiduje, że w 2023 roku rosyjska gospodarka wzrośnie o 3,2%. To więcej niż w przypadku większości zaawansowanych gospodarek świata. Sankcje, które miały być „wyniszczające”, nie doprowadziły do niedoborów w sklepach – półki w rosyjskich supermarketach są pełne, chociaż ceny rosną. Wiele zachodnich firm opuściło Rosję, ale ich produkty nadal trafiają na rynek przez różne alternatywne kanały.
Rosja nie ugięła się pod ciężarem sankcji, zamiast tego zwróciła się ku nowym rynkom wschodnim i krajom Globalnego Południa. Na przykład, eksport ropy naftowej został przekierowany z Europy do Chin i Indii. Mimo wprowadzenia przez G7 i UE planu ograniczenia cen ropy do 60 dolarów za baryłkę, Moskwie udało się obejść te restrykcje, co pozwala jej nadal generować znaczne dochody.
Jednak ten wzrost gospodarczy nie jest bezproblemowy. Chiny stały się głównym partnerem handlowym Rosji, co widać na ulicach Moskwy i Sankt Petersburga – sklepy z elektroniką są pełne chińskich produktów, a chińscy dealerzy samochodowi dominują na rynku. Rosyjski przemysł samochodowy również próbuje się dostosować, choć nowe modele, jak nowa wersja Wołgi, bazują na chińskich technologiach.
Gospodarka Rosji rośnie głównie dzięki zwiększonemu wydatkowaniu na wojsko. Fabryki zbrojeniowe pracują na pełnych obrotach, a coraz więcej Rosjan znajduje zatrudnienie w sektorze obronnym, co napędza wzrost płac w przemyśle zbrojeniowym. Jednak to wydatkowanie na wojsko odbywa się kosztem innych sektorów gospodarki. Plany na modernizację infrastruktury zostały w dużej mierze porzucone na rzecz finansowania militarnego.
Rosja znalazła sposoby na obejście sankcji, ale presja na gospodarkę nie zniknęła. Stany Zjednoczone grożą teraz sankcjami wtórnymi wobec zagranicznych banków współpracujących z Moskwą, co stwarza nowe wyzwania. Problemy z dostępem do części zamiennych i spowolnienie napływu towarów do Rosji mogą doprowadzić do kryzysu finansowego w nadchodzących miesiącach.
Podsumowując, rosyjska gospodarka wykazała zdolność do adaptacji w obliczu sankcji, ale wyzwania, przed którymi stoi, są dalekie od rozwiązania. Przyszłość pokaże, czy Rosja zdoła utrzymać swój wzrost gospodarczy w obliczu narastającej presji międzynarodowej.
