Tajemnice cegłowskiej świątyni.

Krypta sprzed pięciu stuleci

Archeolodzy, prowadzący prace w prezbiterium oraz pod łukiem tęczowym świątyni, odkryli prostokątną, ceglaną kryptę, która niegdyś była sklepiona kolebkowo. Jej położenie i konstrukcja wskazują, że mogła być częścią pierwotnego, murowanego kościoła wzniesionego w Cegłowie około połowy XVI stulecia – w miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni.

Z biegiem wieków kościół był wielokrotnie rozbudowywany, co zatarło jego pierwotny układ. Odkrycie pozwala więc na rekonstrukcję najstarszych faz budowlanych i lepsze poznanie historii samego miejsca.

– To odkrycie jest jak otwarcie kapsuły czasu. Krypta pochodzi z momentu, w którym Cegłów zaczął nabierać znaczenia jako lokalny ośrodek parafialny, a świątynia stawała się centrum życia religijnego i społecznego okolicy – mówią archeolodzy zaangażowani w badania.

Szklane naczynia z przeszłości

Podczas eksploracji warstwy zasypiskowej w zachodniej części krypty badacze natrafili na niewielką, szklaną ampułkę– jedno z dwóch odkrytych naczyń liturgicznych. Drugim jest fragment dna pucharka dzwonowatego, pochodzącego z okresu od końca XVI do XVIII wieku. Tego typu szkła były używane podczas celebracji mszy świętej, m.in. do przechowywania wina i wody, co wskazuje, że w kryptach mogły być składane dary lub wyposażenie związane z liturgią.

Odkrycie tych delikatnych przedmiotów jest wyjątkowe – szkło z tego okresu rzadko zachowuje się w tak dobrym stanie. Jak podkreślają eksperci, mogą one stanowić ślad dawnych obrzędów pogrzebowych lub wyposażenia grobowego osób spoczywających w krypcie.

Świątynia o długiej i złożonej historii

Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Andrzeja Apostoła to jedna z najcenniejszych zabytkowych świątyń regionu. Obecna, murowana budowla powstała w XVI wieku, jednak parafia istniała tu już wcześniej – w dokumentach wzmiankowana jest od końca XV stulecia. Początkowo wzniesiono tu kościół gotycki, który w kolejnych wiekach był rozbudowywany i modernizowany.

W XVII wieku dobudowano kaplice boczne, a w XVIII i XIX wieku przebudowano wnętrze w duchu baroku i klasycyzmu. Wnętrze świątyni kryje cenne elementy wyposażenia – m.in. ołtarze z XVIII wieku, obrazy z warsztatów mazowieckich malarzy oraz zabytkowe organy.

Zachowany gotycki zrąb budowli i detale architektoniczne, takie jak ostrołukowe okna i ceglane przypory, wciąż przypominają o jej pierwotnym charakterze.

Kolejny etap badań

Odkrycie krypty i naczyń liturgicznych to dopiero początek. Jak zapowiadają archeolodzy, zakres prac zostanie rozszerzony. Specjaliści planują dalsze sondaże w posadzce prezbiterium oraz badania architektoniczne murów, które mogą ujawnić kolejne warstwy historii kościoła.

Badacze liczą, że nowe ustalenia pozwolą nie tylko na dokładne określenie funkcji odkrytej krypty, ale także na stworzenie pełnej dokumentacji rozwoju architektonicznego cegłowskiej świątyni.

Skarb duchowy i naukowy

Dla mieszkańców Cegłowa to odkrycie ma nie tylko wartość historyczną, ale i emocjonalną. Kościół od wieków stanowi centrum życia parafialnego i duchowego, a jego mury pamiętają pokolenia wiernych.

– Każdy kamień tej świątyni ma swoją historię. Teraz dosłownie odkrywamy ją spod ziemi – mówią parafianie, którzy z zainteresowaniem śledzą postępy badań.

Dzięki pracom archeologicznym Cegłów zyskał nie tylko nowe spojrzenie na swoje dziedzictwo, ale również szansę, by stać się ważnym punktem na mapie zabytków sakralnych Mazowsza.

Odkryta krypta i szklane naczynia z XVI wieku mogą w przyszłości wzbogacić lokalną ekspozycję muzealną, przyciągając historyków, turystów i miłośników archeologii z całej Polski.