"Bez wody nie ma wina". Argentina na rozdrożu – spór o lodowce może zmienić przyszłość całych regionów

Bez wody nie byłoby wina – mówi Virginia de Valle, właścicielka rodzinnej winnicy u podnóża gór. To właśnie topniejący śnieg i lodowce Andów od dziesięcioleci zasilają rzeki, dzięki którym możliwe jest życie i rozwój rolnictwa w tym półpustynnym regionie.

Lodowce pod znakiem zapytania

W ostatnich dniach argentyński parlament przyjął zmiany w prawie, które mogą znacząco osłabić dotychczasową ochronę lodowców. Dotąd obowiązujące przepisy – uznawane za jedne z najbardziej restrykcyjnych na świecie – traktowały je jako strategiczne zasoby wodne, zakazując działalności mogącej im zaszkodzić.

Nowe regulacje przenoszą jednak część decyzji na poziom władz lokalnych. To prowincje będą teraz decydować, które lodowce mają kluczowe znaczenie. Te uznane za "nieistotne" mogą zostać wykreślone z rejestru i utracić ochronę.

Eksperci ostrzegają, że to może otworzyć drogę dla inwestycji przemysłowych – zwłaszcza górnictwa – w obszarach dotąd objętych ścisłymi ograniczeniami.

Gra o miliardy i wodę

Rząd prezydenta Javier Milei widzi w Andach ogromny potencjał gospodarczy. Argentyna posiada jedne z największych na świecie złóż litu oraz znaczące zasoby miedzi – surowców kluczowych dla transformacji energetycznej.

Według analiz międzynarodowych instytucji finansowych i doniesień agencji takich jak Bloomberg, zagraniczne koncerny – m.in. BHP Group czy Glencore – rozważają inwestycje warte nawet 40 miliardów dolarów w rozwój wydobycia w Argentynie.

Zwolennicy zmian przekonują, że to szansa na ożywienie gospodarki, tworzenie miejsc pracy i zwiększenie eksportu. Wskazują przy tym na przykład Chile, które dzięki eksploatacji surowców osiąga wielomiliardowe przychody.

"Ręce precz od lodowców"

Przeciwnicy reform biją jednak na alarm. Organizacje ekologiczne, w tym Greenpeace, podkreślają, że lodowce są fundamentem bezpieczeństwa wodnego kraju.

W Argentynie znajduje się niemal 17 tysięcy lodowców, które zasilają dziesiątki dorzeczy i dostarczają wodę dla milionów ludzi. W regionach takich jak Mendoza pełnią one szczególnie ważną rolę w czasie suszy – których częstotliwość rośnie w związku ze zmianami klimatu.

– Nie ma "nieistotnych" lodowców – podkreślają glacjolodzy. Każdy z nich, nawet najmniejszy, wpływa na system hydrologiczny.

W całym kraju pojawiają się protesty, a hasło "Los glaciares no se tocan" ("Nie ruszajcie lodowców") staje się symbolem społecznego sprzeciwu.

Wino, klimat i przyszłość

Spór o lodowce to coś więcej niż konflikt między ekologią a gospodarką. To także pytanie o przyszłość całych branż. Mendoza odpowiada za ponad 70% produkcji wina w Argentynie – jednego z najważniejszych produktów eksportowych kraju.

Zmiany klimatyczne już dziś wpływają na region. Coraz częstsze susze, mniejsza ilość śniegu w Andach i rosnące temperatury powodują, że woda staje się zasobem strategicznym.

Eksperci z World Bank oraz raportów klimatycznych ONZ podkreślają, że regiony górskie na całym świecie tracą swoje lodowce w szybkim tempie. W Ameryce Południowej proces ten jest szczególnie widoczny.

Decyzje na lata

Choć rząd argumentuje, że nowe przepisy pozwolą pogodzić rozwój gospodarczy z ochroną środowiska, wielu naukowców i mieszkańców obawia się, że konsekwencje mogą być nieodwracalne.

Dla ludzi takich jak Virginia de Valle stawka jest jasna.

– Woda to życie. Bez niej nie będzie ani wina, ani przyszłości dla tego regionu – mówi.

Najbliższe lata pokażą, czy Argentyna znajdzie równowagę między ekonomią a naturą – czy też stanie przed jednym z najtrudniejszych kryzysów środowiskowych w swojej historii.