Wynajmujesz lokal i nie masz firmy? Nowe obowiązki mogą objąć także Ciebie

mieszkaniemieszkanie
Źródło zdjęć: © pixabay

Brak działalności w CEIDG nie oznacza, że wynajmujący pozostaje poza systemem e-faktur. Część właścicieli nieruchomości będzie musiała uzyskać NIP i korzystać z KSeF, choć najem traktuje wyłącznie jako dodatkowy dochód. Nie dotyczy to jednak automatycznie każdego, kto wynajmuje mieszkanie. Decydują szczegóły transakcji.

Właściciel lokalu może nie uważać się za przedsiębiorcę, ale przepisy podatkowe patrzą na jego aktywność inaczej. Zarobkowy najem stanowi działalność gospodarczą na gruncie ustawy o VAT również wtedy, gdy wynajmujący nie zarejestrował firmy. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że taki status może oznaczać obowiązki związane z Krajowym Systemem e-Faktur.

Trzeba jednak rozdzielić dwie kwestie: podleganie przepisom o VAT oraz konieczność doliczania podatku do czynszu. Wynajem nieruchomości mieszkalnej na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe, może korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT. To zwolnienie nie obejmuje udostępnienia mieszkania na biuro. W takiej sytuacji trzeba odrębnie ocenić możliwość zastosowania innych zwolnień.

Inaczej może wyglądać wynajem lokalu firmie. Przy sprzedaży zwolnionej z VAT obowiązek wystawienia faktury może powstać na żądanie nabywcy zgłoszone na zasadach określonych w przepisach. Zwolnienie podatkowe samo w sobie nie wyłącza dokumentu z KSeF.

System wdrażany jest etapami. Największe podmioty objęto obowiązkiem od 1 lutego 2026 roku, a zasadniczą grupę pozostałych podatników — od 1 kwietnia. Do końca grudnia działa jednak ułatwienie pozwalające wystawiać dokumenty poza systemem, jeżeli miesięczna wartość sprzedaży brutto udokumentowanej fakturami objętymi tym rozwiązaniem nie przekracza 10 tys. zł. Zgodnie z harmonogramem ta możliwość kończy się 1 stycznia 2027 roku.

Limit nie jest liczony osobno dla każdego najemcy. Uwzględnia się łączną wartość odpowiednich faktur danego podatnika w miesiącu. Ministerstwo zastrzega jednocześnie, że nie wlicza się do niego między innymi faktur konsumenckich. Po przekroczeniu progu obowiązek pojawia się już przy fakturze, która spowodowała przekroczenie, i obejmuje kolejne dokumenty.

Osobną kwestią są sankcje. Ministerstwo Finansów poinformowało o przyjęciu przez rząd projektu przesuwającego stosowanie kar za błędy w KSeF do końca 2027 roku. Informacji o projekcie nie należy jednak utożsamiać z zakończeniem procesu legislacyjnego. Odroczenie sankcji nie oznacza też przesunięcia samego obowiązku fakturowania.

Wynajmujący, który będzie wystawiał dokumenty w KSeF, potrzebuje numeru NIP — sam PESEL nie wystarczy. Oficjalny podręcznik systemu wskazuje, że osoba korzystająca ze zwolnienia, bez firmy zarejestrowanej w CEIDG, powinna w tym celu złożyć VAT-R ze statusem podatnika zwolnionego oraz zgłoszenie identyfikacyjne NIP-7. Oba formularze można przekazać przez e-Urząd Skarbowy.

Wybrane dla Ciebie