Która branża najgorzej widzi swoją sytuację? GUS podał listopadowe wyniki

zdjęcie alzdjęcie al
Źródło zdjęć: © zdjęcie Al • Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AI

Na jednym końcu listopadowego zestawienia GUS znalazło się przetwórstwo przemysłowe. Wśród przedsiębiorców prowadzących hotele i lokale gastronomiczne widać z kolei niewielką poprawę ocen.

Największy spadek w listopadzie odnotowała branża, która wciąż patrzy na swoją sytuację z największym optymizmem. To finanse i ubezpieczenia. Na drugim końcu zestawienia znalazły się zakłady przetwórcze, gdzie od października przewaga negatywnych ocen jeszcze się zwiększyła. Te dwa przypadki pokazują, dlaczego w opublikowanym 20 listopada badaniu Głównego Urzędu Statystycznego warto czytać obok siebie poziom wskaźnika oraz jego zmianę w ciągu miesiąca.

W przetwórstwie odczyt obniżył się z minus 6,6 do minus 8,3. Dla przedsiębiorców punktem odniesienia może być także dłuższa historia ich własnej branży. Jej wieloletnia średnia to plus 0,3. Wynik listopadowy jest więc o 8,6 punktu niższy od tego poziomu. Pogorszenie miesiąc do miesiąca wyniosło natomiast 1,7 punktu. Pierwsza różnica mówi, jak daleko od typowego dla przemysłu wyniku znalazły się obecne oceny. Druga pokazuje tempo ostatniej zmiany.

W finansach i ubezpieczeniach październik przyniósł odczyt plus 29,4, a listopad plus 26,7. Spadek o 2,7 punktu był większy niż w przetwórstwie, ale przewaga optymistów pozostała wyraźna. Co więcej, wynik wciąż przekraczał wieloletnią średnią tej branży, wynoszącą plus 25,5. Firma porównująca swój nastrój z konkurencją dostaje tu inną odpowiedź w zależności od tego, czy interesuje ją ostatni miesiąc, czy pozycja na tle wcześniejszych lat.

W dwóch sektorach znak wskaźnika zmienił się w przeciwnych kierunkach. Transport i gospodarka magazynowa zeszły z plus 0,7 do minus 0,4. W zakwaterowaniu i gastronomii po październikowym minus 0,2 pojawiło się plus 1,6. W obu przypadkach wyniki pozostają bliskie zera, więc nawet niewielka zmiana proporcji odpowiedzi mogła przesunąć odczyt na drugą stronę skali. Sam znak nie mówi jeszcze, jak duża część firm doświadczyła wyraźnego ożywienia albo trudności.

Podobnie było w handlu. W październiku hurt i detal zaczynały z tego samego poziomu, po minus 0,3. W listopadzie hurt znalazł się na poziomie plus 0,1, a detal osiągnął plus 0,6. Różnica między nimi wyniosła pół punktu. Dla porównania przedsiębiorstwa z sektora informacji i komunikacji podały wynik plus 9,8, dokładnie taki jak miesiąc wcześniej. Za słowem "stabilizacja" mogą się więc kryć zarówno oceny skupione wokół zera, jak i utrzymująca się przewaga ocen korzystnych.

Jak urząd dochodzi do tych liczb? Pyta przedsiębiorców o zmiany sytuacji gospodarczej firmy i o to, czego spodziewają się w ciągu najbliższych trzech miesięcy. Dodatni odczyt oznacza przewagę odpowiedzi wskazujących poprawę nad odpowiedziami mówiącymi o pogorszeniu. Wartość minus 8,3 w przemyśle nie oznacza więc spadku produkcji o 8,3 procent. Do określenia rzeczywistej zmiany produkcji potrzebny jest odrębny pomiar. Badanie koniunktury pozwala za to poznać oczekiwania osób, które podejmują w przedsiębiorstwach decyzje.

Różnicę między oceną przedsiębiorcy a wynikiem sprzedaży widać w osobnej publikacji GUS za wrzesień. Produkcja sprzedana całego przemysłu była wówczas o 4,6 procent wyższa niż rok wcześniej. Była też o 17 procent większa niż w sierpniu. Po uwzględnieniu sezonowych wahań skala miesięcznego przyrostu wyniosła 3,4 procent. Każda z tych liczb dotyczy sprzedaży, lecz nawet w obrębie jednego badania zmiana okresu odniesienia lub korekta sezonowa prowadzi do innego wyniku.

Wrześniowy komunikat dotyczył ponadto całego przemysłu, podczas gdy w listopadowym zestawieniu nastrojów najsłabiej wypadła jego konkretna część, czyli przetwórstwo. Obejmuje ono między innymi zakłady wytwarzające gotowe produkty z surowców i półproduktów. W podsumowaniu pierwszych trzech kwartałów urząd podał, że produkcja sprzedana zwiększyła się rok do roku we wszystkich sekcjach przemysłu. Najsilniejszy wzrost odnotowano w górnictwie i wydobywaniu, najsłabszy właśnie w przetwórstwie. Te różnice między branżami były więc widoczne jeszcze przed listopadową ankietą.

W samych odpowiedziach przedsiębiorców GUS rozróżnia część dotyczącą bieżącej sytuacji oraz tę, która odnosi się do przyszłości. W porównaniu z październikiem pierwsza z tych części pogorszyła się albo pozostała stabilna we wszystkich analizowanych obszarach. W przypadku prognoz taki kierunek zmian wystąpił w większości z nich. Dla odbiorcy to ważna wskazówka przy interpretacji poprawy w hotelarstwie i gastronomii. Łączny odczyt może wzrosnąć, mimo że ocena tego, co już dzieje się w firmach, nie stała się korzystniejsza. Przedsiębiorcy mogą inaczej widzieć bieżący miesiąc, a inaczej okres, na który przyjmują kolejne zamówienia.

Dzień przed publikacją wyników firm GUS przedstawił osobne badanie gospodarstw domowych. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej wyniósł minus 14,2 i był niższy o 0,2 punktu niż w październiku. Jednocześnie poprawiły się oczekiwania konsumentów dotyczące przyszłości. To istotne uzupełnienie obrazu handlu detalicznego. W tym samym miesiącu sprzedawcy sygnalizowali lekką poprawę, a po stronie klientów inaczej zmieniła się ocena teraźniejszości, inaczej zaś spojrzenie na kolejne miesiące.

Wybrane dla Ciebie