Niemcy wznawiają eksport broni do Izraela. Decyzja po ustabilizowaniu rozejmu w Strefie Gazy
Niemcy ogłosiły, że od 24 listopada ponownie rozpoczną eksport broni do Izraela. To znacząca zmiana po decyzji z sierpnia, gdy Berlin – jako drugi po USA największy dostawca uzbrojenia dla Izraela – wstrzymał sprzedaż sprzętu mogącego zostać wykorzystanego w operacjach w Strefie Gazy.
Decyzja o odblokowaniu dostaw zapadła miesiąc po wejściu w życie rozejmu między Izraelem a Hamasem, stanowiącego pierwszą fazę planu pokojowego, który obowiązuje od 10 października. Niemiecki rząd uznał, że rozejm "ustabilizował się", a warunki zawieszenia broni są realizowane – to miało stać się podstawą do cofnięcia blokady eksportowej.
Berlin: "Warunkiem jest przestrzeganie porozumienia"
Rzecznik rządu podkreślił w poniedziałek, że Niemcy oczekują ścisłego przestrzegania ustaleń przez wszystkie strony konfliktu:
– Oznacza to utrzymanie zawieszenia broni, szeroką skalę pomocy humanitarnej oraz uporządkowane wdrażanie procesu zgodnie z ustaleniami.
Wstrzymanie eksportu w sierpniu było reakcją na izraelski plan przejęcia i okupacji całego miasta Gaza. Organizacja Narodów Zjednoczonych ostrzegała wówczas, że takie działania doprowadzą do masowych wysiedleń i gwałtownego wzrostu liczby ofiar cywilnych. Plan potępiło wielu sojuszników Izraela, w tym Niemcy – państwo szczególnie wrażliwe na kwestie bezpieczeństwa Żydów z uwagi na historyczną odpowiedzialność za Holokaust.
– Izrael ma prawo bronić się przed terrorem Hamasu, ale jesteśmy głęboko zaniepokojeni cierpieniem ludności cywilnej w Strefie Gazy – mówił latem kanclerz Friedrich Merz.
Broń z Niemiec kluczowa dla izraelskiej armii
Z danych Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) wynika, że w latach 2020–2024 Niemcy odpowiadały za 33 procent importu broni wojskowej do Izraela. Wśród dostaw dominują okręty wojenne i torpedy, ale Niemcy produkują także części do silników czołgów Merkava.
Po wznowieniu eksportu każda przyszła transakcja – jak zapowiedział Berlin – będzie oceniana indywidualnie.
Tło konfliktu
7 października 2023 roku bojownicy Hamasu przeprowadzili atak na Izrael, w wyniku którego zginęło około 1200 osób, a 251 zostało uprowadzonych. Od tamtej pory – według danych ministerstwa zdrowia kontrolowanego przez Hamas – w izraelskich działaniach militarnych w Strefie Gazy zginęło ponad 69 400 Palestyńczyków.
Po rozpoczęciu rozejmu Hamas przekazał Izraelowi 20 żywych zakładników w zamian za uwolnienie 250 palestyńskich więźniów i 1718 zatrzymanych w Strefie Gazy. Dodatkowo zwrócono szczątki 25 z 28 porwanych, którzy nie przeżyli ataku.
Decyzja o wznowieniu niemieckiego eksportu broni już teraz wywołuje debatę polityczną w Berlinie – między pragmatycznym wsparciem dla izraelskiego bezpieczeństwa a presją, by nie wzmacniać potencjału militarnego w regionie, który wciąż pozostaje na krawędzi eskalacji.
