Miliarderzy wygrali batalię o 100 miliardów dolarów! Kalifornia odrzuciła podatek dla najbogatszych

Podczas wyborów przeprowadzonych 3 listopada mieszkańcy Kalifornii decydowali o przyszłości tak zwanej Propozycji 40. Zakładała ona wprowadzenie jednorazowego podatku wynoszącego 5 procent wartości majątku osób dysponujących aktywami przekraczającymi miliard dolarów. Opodatkowaniu miały podlegać nie tylko pieniądze zgromadzone na rachunkach, ale również akcje, udziały w przedsiębiorstwach i inne składniki majątku.

Według szacunków rozwiązanie objęłoby około 200 miliarderów mieszkających w Kalifornii. To właśnie w tym stanie swoje fortuny zbudowali lub ulokowali przedstawiciele światowej elity finansowej, w tym Mark Zuckerberg, Sergey Brin, a także znane osobowości medialne, takie jak Kim Kardashian czy Oprah Winfrey.

Stawka była ogromna. Zwolennicy podatku przekonywali, że dzięki nowym przepisom do stanowego systemu finansowania usług publicznych mogłoby trafić około 100 miliardów dolarów w ciągu pięciu lat.

Zdecydowana większość pieniędzy, bo aż 90 procent, miała zostać przeznaczona na opiekę zdrowotną. Pozostałe środki planowano wykorzystać na wsparcie żywnościowe i edukację.

Pomysł pojawił się w odpowiedzi na ograniczenia federalnego finansowania ochrony zdrowia, związane ze zmianami budżetowymi wprowadzonymi za prezydentury Donalda Trumpa. Organizacje wspierające inicjatywę argumentowały, że osoby posiadające gigantyczne fortuny powinny w większym stopniu uczestniczyć w pokrywaniu kosztów funkcjonowania państwa.

Propozycja wywołała jednak wyjątkowo silny opór.

Przeciwko nowemu podatkowi wystąpili nie tylko najbogatsi przedsiębiorcy, ale również część polityków Partii Demokratycznej i organizacji związkowych. Wśród przeciwników znalazł się gubernator Kalifornii Gavin Newsom, który ostrzegał przed gospodarczymi konsekwencjami takiego rozwiązania.

Jego zdaniem obciążenie największych majątków mogłoby doprowadzić do wyprowadzki miliarderów do innych stanów. W efekcie Kalifornia straciłaby część wpływów z podatków dochodowych, które już dziś stanowią istotne źródło finansowania stanowego budżetu.

Najbardziej zdecydowaną kampanię przeciwko nowym przepisom prowadzili jednak sami miliarderzy. Według amerykańskich mediów główny komitet przeciwników podatku zgromadził ponad 333 miliony dolarów. Szczególnie aktywny był współzałożyciel Google Sergey Brin, który przekazał organizacji walczącej z inicjatywą około 102 milionów dolarów.

Tak ogromne wydatki na kampanię sprawiły, że głosowanie nad podatkiem dla miliarderów stało się jednym z najbardziej kosztownych politycznych sporów w Kalifornii.

Ostatecznie przeciwnicy nowego obciążenia odnieśli zwycięstwo. Według wyników podanych 9 listopada przez Associated Press przeciwko Propozycji 40 opowiedziało się około 52,8 procent głosujących, podczas gdy jej wprowadzenie poparło 47,2 procent wyborców.

Wynik oznacza, że Kalifornia nie wprowadzi podatku, który mógł stać się precedensem dla podobnych rozwiązań w innych częściach Stanów Zjednoczonych.

Porażka inicjatywy nie kończy jednak sporu o opodatkowanie największych fortun. Dave Regan, przewodniczący związku zawodowego Service Employees International Union-United Healthcare Workers West, który stał za propozycją, zapowiedział kolejną próbę wprowadzenia podobnych przepisów w 2028 roku.

Zwolennicy podatku uważają, że ogromne wydatki najbogatszych na kampanię przeciwko inicjatywie wpłynęły na decyzje wyborców. Przeciwnicy odpowiadają natomiast, że nowe obciążenia mogłyby osłabić konkurencyjność Kalifornii i skłonić przedsiębiorców do przenoszenia działalności poza stan.

Spór ma szczególne znaczenie właśnie w Kalifornii. Stan ten dysponuje największą gospodarką w USA, a jego potencjał ekonomiczny przewyższa gospodarki większości państw świata. Jednocześnie należy do regionów o wyjątkowo dużych nierównościach majątkowych.

W głosowaniu mieszkańcy poparli również odrębną Propozycję 42, ograniczającą możliwość wprowadzania nowych podatków od majątku osobistego, w tym aktywów finansowych. To dodatkowe utrudnienie dla zwolenników opodatkowania miliarderów.

Najbliższa zapowiadana próba powrotu do pomysłu ma nastąpić w 2028 roku.