Koniec TikToka i Instagrama dla dzieci? Wielka Brytania szykuje rewolucję. 300 tysięcy nastolatków pod lupą naukowców

młodzieżmłodzież
Źródło zdjęć: © zdjęcie Al • Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AI

Czy odebranie dzieciom dostępu do mediów społecznościowych poprawi ich zdrowie psychiczne, czy wywoła zupełnie nowe problemy? Wielka Brytania przygotowuje się do wprowadzenia zakazu korzystania z popularnych platform przez osoby poniżej 16. roku życia. Zmiany mają zacząć obowiązywać wiosną 2027 roku. Zanim jednak miliony nastolatków stracą dostęp do Instagrama, TikToka czy Snapchata, naukowcy rozpoczną ogromne badanie obejmujące ponad 300 tysięcy młodych ludzi. Chcą sprawdzić, co stanie się z pokoleniem, dla którego internet jest nieodłączną częścią codziennego życia.

Brytyjski rząd przygotowuje jedną z najbardziej radykalnych zmian dotyczących korzystania z internetu przez dzieci i młodzież. Zgodnie z zapowiedzianymi regulacjami osoby, które nie ukończyły 16 lat, nie będą mogły korzystać z wybranych platform społecznościowych.

Ograniczenia mają objąć między innymi Instagram, TikTok, Snapchat, Facebook oraz inne popularne serwisy umożliwiające publikowanie treści i obserwowanie aktywności użytkowników.

Nowe przepisy mają wejść w życie wiosną 2027 roku. Rząd zapowiada także zaostrzenie wymagań dotyczących weryfikacji wieku, aby utrudnić dzieciom obchodzenie ograniczeń.

Nie oznacza to całkowitego odcięcia młodzieży od internetu. Nadal dostępne mają pozostać usługi edukacyjne, wybrane gry oraz komunikatory służące do kontaktowania się z rodziną i znajomymi.

Jednocześnie brytyjscy naukowcy przygotowują największe tego rodzaju badanie na świecie. Weźmie w nim udział ponad 300 tysięcy dzieci i nastolatków z Anglii, Walii i Szkocji.

Przedsięwzięcie zostało podzielone na dziesięć niezależnych projektów, realizowanych przez zespoły z czołowych brytyjskich uczelni, w tym uniwersytetów w Oksfordzie, Birmingham, Manchesterze, Edynburgu i Cardiff, a także King's College London oraz University College London.

Program finansuje organizacja Wellcome, która przeznaczyła na badania 9,3 miliona funtów.

Naukowcy nie zamierzają ograniczać się do prostego pytania, czy dzieci po wprowadzeniu zakazu będą rzadziej korzystać z telefonów. Interesuje ich przede wszystkim to, jak zmieni się życie młodych ludzi.

Badacze będą analizować jakość snu, aktywność fizyczną, samopoczucie psychiczne, relacje z rówieśnikami i sposób spędzania wolnego czasu.

Sprawdzą między innymi, czy nastolatkowie zaczną częściej spotykać się ze znajomymi, uprawiać sport lub rozwijać zainteresowania poza internetem. Możliwy jest jednak również inny scenariusz – młodzież może po prostu zastąpić media społecznościowe grami, komunikatorami lub innymi usługami cyfrowymi.

Właśnie dlatego eksperci chcą obserwować nie tylko czas spędzany przed ekranem, ale również to, czym dzieci wypełnią godziny, które wcześniej poświęcały na przeglądanie filmów, zdjęć i wpisów.

W badaniach wykorzystane zostaną ankiety, cyfrowe dzienniki, dane ze smartfonów oraz urządzenia monitorujące aktywność i sen. Naukowcy będą również prowadzić rozmowy z uczestnikami, aby lepiej zrozumieć ich codzienne doświadczenia.

Szczególną uwagę poświęcą młodzieży, która już zmaga się z problemami psychicznymi, takimi jak zaburzenia lękowe czy depresja. W programie znajdą się również osoby neuroróżnorodne oraz uczestnicy reprezentujący różne środowiska społeczne.

Badacze chcą sprawdzić, czy ograniczenia przyniosą podobne rezultaty wszystkim nastolatkom.

Dla części młodych ludzi zrezygnowanie z mediów społecznościowych może oznaczać mniejsze narażenie na hejt, presję dotyczącą wyglądu czy nieustanne porównywanie się z innymi. Dla innych platformy te są jednak ważnym miejscem budowania przyjaźni, rozwijania zainteresowań i znajdowania wsparcia.

Dlatego, jak podkreśla dr Camilla Iannone z organizacji Wellcome, nie można z góry zakładać, że media społecznościowe są wyłącznie dobre lub złe. Również skutków ich ograniczenia nie da się sprowadzić do prostego podziału na sukces i porażkę.

Zespoły naukowe będą porównywać kondycję psychiczną młodych ludzi przed wejściem nowych przepisów w życie i po ich wprowadzeniu. Pierwsze wyniki mają zostać opublikowane jeszcze przed planowanym rozpoczęciem obowiązywania zakazu.

Wielka Brytania nie jest pierwszym państwem, które zdecydowało się na tak daleko idące ograniczenia.

Podobne przepisy zaczęły obowiązywać w Australii w grudniu 2025 roku. Tamtejsze władze zakazały największym platformom społecznościowym udostępniania swoich usług osobom poniżej 16 lat.

Australijski model miał chronić dzieci przed szkodliwymi treściami, uzależniającymi mechanizmami aplikacji oraz nadmiernym korzystaniem z internetu.

Pierwsze miesiące funkcjonowania nowych przepisów nie przyniosły jednak jednoznacznych odpowiedzi na pytanie o ich skuteczność. Pojawiły się doniesienia o nastolatkach, którzy potrafią omijać ograniczenia, a część organizacji rozpoczęła działania prawne, kwestionując zgodność zakazu z australijskim prawem.

Brytyjski rząd zapowiada wykorzystanie tych doświadczeń i wprowadzenie skuteczniejszych metod sprawdzania wieku użytkowników.

Jednocześnie eksperci zwracają uwagę, że nawet najbardziej restrykcyjne przepisy nie rozwiążą wszystkich problemów związanych z funkcjonowaniem dzieci w internecie.

Znaczenie będą miały także edukacja cyfrowa, wsparcie rodziców, dostęp do pomocy psychologicznej oraz tworzenie bezpiecznych przestrzeni do nawiązywania kontaktów i rozwijania zainteresowań.

Brytyjska reforma ma również obejmować starszą młodzież. W przypadku 16- i 17-latków planowane są dodatkowe zabezpieczenia, takie jak wyłączenie domyślnie wybranych funkcji mogących zachęcać do wielogodzinnego korzystania z aplikacji, ograniczenia nocnych powiadomień oraz zabezpieczenia przed kontaktami z nieznajomymi.

Rząd zamierza przedstawić pierwsze rozporządzenia jeszcze przed końcem 2026 roku. Ich wejście w życie będzie wymagało zakończenia odpowiednich procedur parlamentarnych.

Wyniki badań obejmujących ponad 300 tysięcy młodych ludzi mogą mieć znaczenie daleko wykraczające poza Wielką Brytanię. Coraz więcej państw zastanawia się bowiem, jak chronić dzieci przed zagrożeniami w internecie, nie pozbawiając ich jednocześnie możliwości komunikowania się, nauki i uczestniczenia w życiu społecznym.

Naukowcy będą więc sprawdzać nie tylko, czy zakaz ograniczy czas spędzany w mediach społecznościowych, ale przede wszystkim, czy przełoży się na rzeczywistą poprawę zdrowia psychicznego i jakości życia młodego pokolenia.

Wybrane dla Ciebie