Choroba, którą pokonano 26 lat temu, wróciła ze zdwojoną siłą! USA tracą ważny status. Tysiące zakażeń i kolejne zgony

odraodra
Źródło zdjęć: © Wikipedia | redakcja ipolska24.pl

To ogromny krok wstecz dla amerykańskiej służby zdrowia. Po 26 latach Stany Zjednoczone oficjalnie utraciły status kraju, w którym wyeliminowano odrę. Choroba, nad którą przez ponad dwie dekady udawało się utrzymywać kontrolę, ponownie rozprzestrzenia się wśród mieszkańców. Tylko w 2026 roku potwierdzono ponad 5400 zakażeń, a władze stanowe informują o dziesięciu zgonach. Eksperci ostrzegają, że przyczyną powrotu niebezpiecznego wirusa jest przede wszystkim spadająca liczba szczepień. Problem dotyczy nie tylko USA – podobną decyzję podjęto wobec Meksyku i Boliwii.

Jeszcze niedawno Stany Zjednoczone były przykładem sukcesu w walce z jedną z najbardziej zakaźnych chorób wirusowych na świecie. W 2000 roku ogłoszono tam eliminację odry, co oznaczało, że wirus przestał rozprzestrzeniać się w sposób ciągły na terytorium kraju.

Nie oznaczało to całkowitego zniknięcia zachorowań. Zdarzały się przypadki przywiezione z zagranicy, jednak dzięki szczepieniom i szybkim działaniom epidemiologicznym udawało się przerywać kolejne łańcuchy zakażeń.

Teraz sytuacja uległa zasadniczej zmianie.

We wtorek, 17 listopada 2026 roku, Panamerykańska Organizacja Zdrowia (PAHO), będąca regionalnym przedstawicielstwem Światowej Organizacji Zdrowia, oficjalnie potwierdziła, że Stany Zjednoczone nie spełniają już kryteriów eliminacji odry.

Decyzja została podjęta po analizie danych epidemiologicznych i laboratoryjnych. Wynika z nich, że jeden z łańcuchów transmisji wirusa utrzymywał się w USA nieprzerwanie przez co najmniej 12 miesięcy. Początek tej transmisji ustalono na 20 stycznia 2025 roku.

Skala powrotu choroby jest alarmująca. Według danych amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) do 12 listopada 2026 roku potwierdzono 5412 przypadków odry. To ponad dwukrotnie więcej niż w całym 2025 roku, kiedy odnotowano 2289 zakażeń.

Władze stanowe zgłosiły w tym roku łącznie dziesięć zgonów związanych z chorobą, choć liczba przypadków uwzględnionych w federalnych statystykach śmiertelności jest niższa ze względu na sposób ich weryfikacji.

Szczególnie poważna sytuacja wystąpiła w Pensylwanii, gdzie zachorowało ponad 1400 osób, a lokalne służby informowały o siedmiu zgonach.

Investing.com+1

Dlaczego odra wraca, skoro od lat dostępna jest skuteczna szczepionka?

Zdaniem ekspertów najważniejszą przyczyną jest spadek poziomu wyszczepienia społeczeństwa. Wirus odry jest wyjątkowo zakaźny. Jedna chora osoba może zarazić nawet 18 innych, jeśli nie mają one odporności.

Aby skutecznie ograniczać rozprzestrzenianie się choroby, konieczne jest utrzymywanie bardzo wysokiego odsetka zaszczepionych osób – na poziomie około 95 procent.

Tymczasem w Stanach Zjednoczonych odsetek dzieci rozpoczynających naukę szkolną, które otrzymały wymagane szczepienie MMR przeciwko odrze, śwince i różyczce, spadł do 92,4 procent.

Jeszcze w roku szkolnym 2019–2020 wynosił 95,2 procent.

Oznacza to, że setki tysięcy dzieci pozostają bardziej narażone na zakażenie. Według CDC w roku szkolnym 2025–2026 około 280 tysięcy przedszkolaków i dzieci rozpoczynających edukację nie miało odpowiedniej ochrony.

Odra bywa mylona ze stosunkowo łagodną chorobą wieku dziecięcego, ponieważ jednym z jej najbardziej charakterystycznych objawów jest czerwona wysypka.

W rzeczywistości zakażenie może prowadzić do bardzo poważnych powikłań. Choroba często rozpoczyna się wysoką gorączką, kaszlem, katarem i zapaleniem spojówek. Po kilku dniach pojawia się wysypka, która rozprzestrzenia się na kolejne części ciała.

U części pacjentów dochodzi do zapalenia płuc, ciężkich zaburzeń oddechowych, a nawet zapalenia mózgu. Niektóre powikłania mogą prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub śmierci.

Naukowcy zwracają także uwagę na zjawisko określane mianem amnezji immunologicznej. Wirus odry może niszczyć komórki pamięci odpornościowej, osłabiając zdolność organizmu do rozpoznawania patogenów, z którymi wcześniej miał kontakt.

W efekcie osoba, która przeszła odrę, może przez pewien czas być bardziej podatna również na inne infekcje.

Szczepienie dwiema dawkami preparatu MMR zapewnia około 97-procentową ochronę przed zachorowaniem i znacząco ogranicza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby.

Powrót odry wywołał również polityczny spór w Stanach Zjednoczonych.

Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr., znany z wieloletniego kwestionowania bezpieczeństwa niektórych szczepionek, znalazł się pod ostrzałem krytyki ze strony części środowiska medycznego.

Lekarze i eksperci zdrowia publicznego wskazują, że publiczne podważanie zaufania do szczepień może pogłębiać obawy rodziców i przyczyniać się do dalszego spadku liczby zaszczepionych dzieci.

Kennedy odpowiada, że wzrost zachorowań rozpoczął się jeszcze przed objęciem przez niego stanowiska, a epidemie występują również w sąsiednich państwach.

Po ogłoszeniu decyzji PAHO amerykański sekretarz zdrowia ponownie zadeklarował poparcie dla szczepień MMR jako najskuteczniejszego sposobu zapobiegania odrze.

Z kolei CDC zapowiedziało intensyfikację działań mających zatrzymać transmisję wirusa. Na wsparcie stanowych i lokalnych instytucji ochrony zdrowia przeznaczono 100 milionów dolarów. Środki mają pomóc w dotarciu do społeczności o niskim poziomie wyszczepienia, organizowaniu szczepień oraz szybszym wykrywaniu nowych ognisk choroby.

Problem nie kończy się na Stanach Zjednoczonych.

Panamerykańska Organizacja Zdrowia poinformowała, że status krajów, w których wyeliminowano odrę, utraciły również Meksyk i Boliwia. W obu państwach potwierdzono nieprzerwaną transmisję wirusa trwającą ponad rok.

Kanada straciła podobny status w listopadzie 2025 roku, jednak według najnowszych informacji poczyniła postępy w ograniczaniu rozprzestrzeniania się choroby.

Dane dla obu Ameryk pokazują skalę zagrożenia. Do 13 listopada 2026 roku w regionie odnotowano 58 213 potwierdzonych zakażeń odrą oraz 82 zgony. Rok wcześniej w analogicznym okresie liczba przypadków była ponad czterokrotnie mniejsza.

Eksperci podkreślają, że utrata statusu eliminacji nie oznacza, iż odra rozprzestrzenia się obecnie w każdym regionie Stanów Zjednoczonych. Potwierdza jednak, że nie udało się przerwać długotrwałego łańcucha zakażeń, co jest poważnym niepowodzeniem systemu ochrony zdrowia.

Państwa, które utraciły ten status, będą musiały przedstawić plany działań naprawczych i wykazać, że potrafią ponownie zatrzymać ciągłą transmisję wirusa.

Dla Stanów Zjednoczonych oznacza to konieczność odbudowania poziomu wyszczepienia, który przez lata pozwalał skutecznie kontrolować zachorowania.

Szczególne znaczenie będzie miało dotarcie do społeczności, w których szczepienia są odkładane, a rodzice mają trudności z uzyskaniem wiarygodnych informacji lub dostępem do opieki medycznej.

Dwie dawki szczepionki MMR pozostają podstawowym sposobem ochrony przed chorobą. W Polsce szczepienie przeciwko odrze jest również częścią obowiązkowego programu szczepień ochronnych dzieci.

Decyzja PAHO pokazuje, że nawet wieloletni sukces w walce z chorobą zakaźną może zostać utracony, jeśli poziom odporności populacyjnej zacznie spadać. Dla amerykańskich służb zdrowia najważniejszym zadaniem będzie teraz przerwanie trwających ognisk zakażeń i odzyskanie statusu, który Stany Zjednoczone utrzymywały przez ponad ćwierć wieku.

Wybrane dla Ciebie