Japonia postawiła Putinowi dwa żądania! Niespodziewana rozmowa w Chinach. Kreml początkowo zaprzeczał doniesieniom

PutinPutin
Źródło zdjęć: © zdjęcie Al • Zdjęcie wygenerowane przy pomocy AI

Zatrzymany dziennikarz oskarżony o szpiegostwo, przejęte aktywa japońskiego koncernu i narastający konflikt o sporne wyspy. Premier Japonii Sanae Takaichi wykorzystała międzynarodowy szczyt w Chinach, aby bezpośrednio porozmawiać z Władimirem Putinem. Według japońskich mediów zażądała uwolnienia reportera przetrzymywanego w Rosji oraz cofnięcia decyzji dotyczącej majątku Japan Tobacco. Spotkanie trwało około pół godziny i było pierwszą bezpośrednią rozmową przywódców obu państw od siedmiu lat. Początkowe informacje Kremla sugerowały jednak, że do takiego spotkania w ogóle nie dojdzie.

Do nieoczekiwanej rozmowy doszło w środę, 18 listopada, podczas szczytu Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w chińskim Shenzhen. Przywódcy państw regionu uczestniczyli w uroczystym przyjęciu wydanym przez prezydenta Chin Xi Jinpinga. To właśnie przy tej okazji premier Japonii Sanae Takaichi miała zwrócić się do rosyjskiego prezydenta z żądaniami dotyczącymi dwóch spraw, które w ostatnich tygodniach dodatkowo zaostrzyły stosunki między Tokio a Moskwą.

Rozmowa trwała około 30 minut. Według japońskiej agencji Kyodo jej zorganizowaniem zainteresowana była strona japońska, która od pewnego czasu zabiegała o możliwość bezpośredniego kontaktu z Putinem.

Informacje o spotkaniu potwierdziło już japońskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jak przekazał w czwartek rzecznik japońskiego rządu Minoru Kihara, przywódcy omówili kwestie dotyczące zatrzymanego obywatela Japonii oraz ochrony interesów japońskich przedsiębiorstw prowadzących działalność w Rosji. Uzgodnili również utrzymanie kontaktów na różnych szczeblach dyplomatycznych.

Pierwsza sprawa dotyczy dziennikarza Yuki Imai, korespondenta japońskiego dziennika "Hokkaido Shimbun". Został on zatrzymany 13 października na rosyjskim Sachalinie pod zarzutem szpiegostwa.

Rosyjskie służby podejrzewają reportera o działalność wywiadowczą, jednak japońskie władze nie zgadzają się z tymi zarzutami i domagają się jego zwolnienia.

Sprawa wywołała również niepokój w środowisku dziennikarskim. Zatrzymanie korespondenta pracującego za granicą pod zarzutem szpiegostwa jest traktowane przez Tokio jako poważny problem dotyczący bezpieczeństwa obywateli Japonii oraz swobody wykonywania pracy dziennikarskiej.

Według informacji japońskich mediów Takaichi miała bezpośrednio zaapelować do Putina o natychmiastowe uwolnienie reportera. Nie poinformowano jednak, aby rosyjski prezydent złożył w tej sprawie jakąkolwiek deklarację.

Drugim ważnym tematem był los rosyjskich aktywów japońskiego koncernu Japan Tobacco.

Na początku listopada Władimir Putin podpisał decyzję o przekazaniu rosyjskich podmiotów należących do koncernu pod tymczasowy zarząd miejscowej firmy.

Dla Tokio był to kolejny przykład wykorzystywania przez Moskwę instrumentów gospodarczych do wywierania presji na państwa, które popierają Ukrainę i uczestniczą w sankcjach przeciwko Rosji.

Japan Tobacco należy do największych przedsiębiorstw tytoniowych na świecie. Rosyjski rynek przez lata stanowił ważną część jego międzynarodowej działalności, dlatego decyzja Kremla ma znaczenie zarówno polityczne, jak i gospodarcze.

Japońska premier miała zażądać wycofania rosyjskiego rozporządzenia i przywrócenia dotychczasowych zasad zarządzania majątkiem przedsiębiorstwa. Również w tej sprawie nie ogłoszono konkretnego porozumienia.

Szczególne zainteresowanie wzbudziła rozbieżność między wcześniejszymi komunikatami rosyjskich władz a późniejszymi informacjami przekazanymi przez Tokio.

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow informował, że nie zaplanowano formalnego spotkania Putina z japońską premier. Część mediów zinterpretowała to jako zaprzeczenie doniesieniom o rozmowie.

Ostatecznie jednak japońskie władze potwierdziły bezpośredni kontakt przywódców podczas kolacji. Różnica dotyczyła przede wszystkim charakteru spotkania – nie były to oficjalne negocjacje dwustronne wpisane do programu szczytu, lecz rozmowa przeprowadzona na jego marginesie.

To pierwsze takie spotkanie od września 2019 roku, kiedy ówczesny premier Japonii Shinzo Abe rozmawiał z Putinem we Władywostoku.

Stosunki japońsko-rosyjskie pozostają napięte od rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Japonia przyłączyła się do zachodnich sankcji, ograniczyła współpracę z Moskwą i konsekwentnie wspiera Kijów.

Spór między państwami ma jednak znacznie dłuższą historię. Jednym z jego najważniejszych elementów pozostaje kwestia południowej części archipelagu Wysp Kurylskich, określanych w Japonii mianem Terytoriów Północnych.

Wyspy zostały zajęte przez Związek Radziecki pod koniec II wojny światowej. Japonia domaga się ich zwrotu, natomiast Rosja traktuje je jako część swojego terytorium.

Właśnie ten spór jest jedną z przyczyn, dla których oba kraje do dziś nie podpisały traktatu pokojowego formalnie kończącego stan wojny po II wojnie światowej.

Dodatkowe napięcie wywołała sierpniowa wizyta Władimira Putina na wyspie Iturup, którą Japonia uważa za część swoich Terytoriów Północnych. Tokio zdecydowanie zaprotestowało przeciwko tej podróży.

Kolejny incydent odnotowano w tym tygodniu. Japońskie władze poinformowały o prawdopodobnym naruszeniu przestrzeni powietrznej przez dwa rosyjskie samoloty wojskowe w rejonie prefektury Fukuoka.

W odpowiedzi japońskie Siły Samoobrony poderwały myśliwce, a Tokio skierowało protest dyplomatyczny do Moskwy.

Rosja z kolei krytykuje możliwość zmian w japońskiej polityce obronnej, w szczególności dyskusję o zasadach dotyczących broni jądrowej i zwiększaniu zdolności militarnych kraju.

Półgodzinna rozmowa w Shenzhen nie oznacza przełomu w stosunkach japońsko-rosyjskich. Pokazuje jednak, że mimo głębokich różnic oba państwa pozostawiają sobie możliwość bezpośredniego dialogu.

Dla Japonii najpilniejszą sprawą pozostaje los zatrzymanego dziennikarza. Rząd w Tokio będzie również zabiegał o ochronę majątku japońskich firm w Rosji.

Na razie nie wiadomo, czy Putin zgodzi się na spełnienie któregokolwiek z żądań przedstawionych przez Takaichi. Jedyne oficjalnie potwierdzone ustalenie po spotkaniu dotyczy kontynuowania rozmów dyplomatycznych.

Wybrane dla Ciebie