"Zastrzyk na szczupłość" podbija Indie. Boom na leki odchudzające wśród bogatych Hindusów budzi niepokój lekarzy

Od leczenia cukrzycy do obsesji na punkcie wagi

Dr Rahul Baxi, diabetolog z Mumbaju, przyznaje, że jego telefon dzwoni bez przerwy – nie z powodu chorych, lecz pacjentów marzących o szybkiej utracie kilku kilogramów. – "To, co kiedyś było lekiem ratującym życie, dziś staje się modnym sposobem na poprawę wyglądu" – mówi.

W Indiach, gdzie żyje ponad 77 milionów diabetyków i jedna z największych populacji osób z nadwagą na świecie, leki GLP-1 wywołały prawdziwą rewolucję. Ich działanie polega na hamowaniu apetytu, spowalnianiu trawienia i pobudzaniu ośrodków sytości w mózgu. Zastrzyki przyjmuje się raz w tygodniu, a efekty – utrata 10–15% masy ciała w kilka miesięcy – budzą zachwyt.

Rynek wart miliony – i wciąż rośnie

Według danych firmy badawczej Pharmarack, indyjski rynek leków przeciw otyłości wzrósł z 16 mln dolarów w 2021 r. do prawie 100 mln obecnie – ponad sześciokrotnie w ciągu pięciu lat. Liderem pozostaje Novo Nordisk z markami Rybelsus i Wegovy, ale szybko dogania go amerykańska Eli Lilly ze swoim Mounjaro.

Ceny sięgają od 14 do 27 tys. rupii (160–300 dolarów) za miesięczny cykl – kwoty, na które stać głównie mieszkańców klasy średniej i wyższej. W marcu jednak wygasa patent na semaglutyd, co może otworzyć rynek dla tańszych leków generycznych. Analitycy banku Jefferies prognozują, że rynek "magicznej pigułki" w Indiach może wkrótce przekroczyć 1 miliard dolarów.

Efekt uboczny: nadużycia i rynek czarnorynkowy

Wraz z boomem rośnie ryzyko nielegalnych praktyk. Lekarze ostrzegają, że trenerzy personalni, dietetycy i kliniki urody coraz częściej oferują zastrzyki odchudzające bez licencji medycznej. Na czarnym rynku pojawiają się importowane fiolki i podróbki, sprzedawane bez recepty lub po "konsultacjach telefonicznych".

– "Jeden z moich pacjentów chciał, żebym pomógł jego córce zrzucić siedem kilogramów przed ślubem" – wspomina pulmonolog dr Bhaumik Kamdar. – "Zapytał tylko, czy te zastrzyki naprawdę działają".

Minister zdrowia Indii Jitendra Singh już zaapelował o "ostrożność i nadzór", podkreślając, że leki te nie są kosmetycznym środkiem na szybkie odchudzanie, a ich niewłaściwe stosowanie może prowadzić do poważnych powikłań – od utracenia masy mięśniowej po zapalenie trzustki.

Otyłość – choroba, nie wstydliwy temat

Eksperci zwracają uwagę, że popularność "zastrzyków na szczupłość" odsłania także głębszy problem społeczny. W Indiach otyłość wciąż bywa postrzegana jako oznaka dobrobytu, a nie zagrożenie zdrowotne.

– "Ludzie nie traktują otyłości jak choroby przewlekłej" – mówi dr Muffazal Lakhdawala, znany chirurg bariatryczny z Mumbaju. – "Wielu z nich próbuje drastycznych diet, chudnie chwilowo, a potem wraca do starych nawyków. Tymczasem otyłość to prosta droga do cukrzycy, nowotworów, niepłodności i chorób serca."

Lekarze: to nie magiczne rozwiązanie

Choć leki GLP-1 pomagają tysiącom pacjentów z otyłością kliniczną, specjaliści podkreślają, że nie są one zastępstwem zdrowego stylu życia. Bez ćwiczeń i odpowiedniej diety organizm szybko odzyskuje utracone kilogramy.

– "Jeśli ktoś przyjmuje te leki tylko po to, by wyglądać lepiej na weselu, to igra z własnym zdrowiem" – ostrzega dr Lakhdawala. – "One mają pomagać ludziom, dla których nadwaga stanowi zagrożenie życia, a nie tym, którzy chcą schudnąć pięć kilogramów przed wakacjami."

Między nauką a modą

Dla wielu lekarzy obecna fala zainteresowania to symbol współczesnych Indii – kraju na styku postępu medycznego, mediów społecznościowych i obsesji na punkcie wyglądu.

Jak podsumowuje dr Baxi:

– "Nie ma magicznej pigułki. Możesz zrzucić kilogramy dzięki zastrzykowi, ale jeśli nie zmienisz swojego stylu życia – one wrócą szybciej, niż myślisz."

Boom na leki odchudzające pokazuje, że nowoczesna medycyna potrafi zdziałać cuda – ale też jak łatwo granica między terapią a modą może się zetrzeć, gdy w grę wchodzą marzenia o idealnym ciele i szybkim efekcie.