TSUE: Malta naruszyła prawo UE. Obywatelstwa Unii nie można kupić za inwestycje
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że Malta złamała unijne przepisy, oferując zagranicznym inwestorom możliwość uzyskania obywatelstwa w zamian za wkład finansowy. W wydanym wyroku TSUE podkreślił, że nabycie obywatelstwa państwa członkowskiego – a co za tym idzie obywatelstwa UE – nie może być elementem transakcji handlowej.
"Obywatelstwo to nie towar"
Malta wprowadziła w 2020 roku zmiany w ustawie o obywatelstwie, umożliwiając osobom spoza Unii uzyskanie paszportu w zamian za "wyjątkowe zasługi" w postaci inwestycji. Komisja Europejska, która zaskarżyła te przepisy, argumentowała, że taki system podważa fundamenty wspólnotowe – m.in. zasadę lojalnej współpracy między państwami UE oraz wzajemne zaufanie.
Trybunał w swoim orzeczeniu przyznał rację KE. Podkreślono, że obywatelstwo powinno być wynikiem trwałej więzi z danym państwem, a nie przedmiotem kupna-sprzedaży.
"Przyznawanie obywatelstwa w zamian za inwestycje pozbawia ten status jego właściwego znaczenia" – orzekł TSUE.
Malta ostatnia na liście
Systemy "złotych paszportów" funkcjonowały wcześniej m.in. na Cyprze i w Bułgarii, ale oba kraje wycofały się z takich rozwiązań po naciskach Brukseli. Po decyzji Trybunału Malta, jako ostatnie państwo UE oferujące obywatelstwo za inwestycje, będzie musiała zlikwidować swój program.
Rzecznik Komisji Europejskiej Markus Lammert przypomniał, że po rozpoczęciu wojny w Ukrainie KE wydała zalecenie do wszystkich państw członkowskich, by zawiesiły podobne systemy. Powodem są obawy o bezpieczeństwo, korupcję, pranie pieniędzy i ryzyko obchodzenia przepisów podatkowych.
Obywatelstwo Unii to więcej niż dokument
TSUE zaznaczył, że status obywatela Unii wiąże się z prawami i obowiązkami, w tym m.in. ze swobodą przemieszczania się, prawem do głosowania czy ochrony konsularnej. Tych przywilejów nie powinno się uzyskiwać jedynie dzięki przelewowemu "wkupnemu".
"Komercjalizacja obywatelstwa podważa zaufanie między państwami członkowskimi i godzi w spójność wspólnoty" – ostrzegł Trybunał.
Koniec "złotych paszportów" w Europie?
Decyzja TSUE może stać się punktem zwrotnym w unijnej polityce migracyjnej i obywatelskiej. Komisja Europejska zapowiada, że będzie dążyć do całkowitego wyeliminowania praktyki "obywatelstwa za gotówkę" we wszystkich krajach wspólnoty. Dla Unii to nie tylko kwestia zasad – to także kwestia bezpieczeństwa i przejrzystości.
