Słonie żyjące w tym regionie od dawna budzą zainteresowanie badaczy. Są znane m.in. z tego, że wchodzą do jaskiń i za pomocą ciosów zeskrobują skały, aby uzupełniać niedobory minerałów. Teraz okazuje się, że równie świadomie mogą wykorzystywać także rośliny.
Badacze ustalili, że słonie sięgają po co najmniej 35 różnych gatunków roślin. Aż 25 z nich jest również stosowanych przez miejscową ludność jako środki lecznicze.
Matki mają leczyć młode roślinami
Najciekawsze relacje dotyczą zachowań samic opiekujących się potomstwem.
Jeden ze strażników opisał sytuację, w której matki miały przygotowywać młodym roślinę znaną lokalnie jako Angurweet. Jest ona stosowana m.in. przy bólach brzucha.
Według obserwatora samice rozdrabniały liście i korzenie w pysku, a następnie mieszały roślinny materiał z mlekiem. Tak przygotowana mieszanka miała być podawana młodym.
Naukowcy podkreślają jednak, że takie relacje wymagają dalszego potwierdzenia. Obecnie lokalni współpracownicy badaczy zostali wyposażeni w kamery, które mają pozwolić na dokumentowanie tego typu zachowań bezpośrednio w terenie.
Zwierzęta mogą podpowiadać ludziom nowe lekarstwa
Badacze chcą teraz dokładniej analizować rośliny wybierane przez słonie i sprawdzać, czy zawierają substancje o działaniu leczniczym.
Ich zdaniem zwierzęta mogą w ten sposób wskazywać rośliny, których właściwości nie zostały jeszcze dobrze poznane przez naukę.
To szczególnie interesujące, ponieważ wiele stosowanych dziś leków powstało na bazie substancji pochodzących z natury – z drzew, grzybów, alg czy innych organizmów.
Zdaniem autorów badania ochrona leśnych ekosystemów może więc mieć znaczenie nie tylko dla zwierząt, lecz również dla przyszłości medycyny.
Samoleczenie występuje u wielu gatunków
Zjawisko wykorzystywania naturalnych substancji do leczenia nie ogranicza się do słoni.
Naukowcy opisali podobne zachowania m.in. u szympansów, orangutanów, pszczół, muszek owocowych i innych zwierząt. Niektóre gatunki sięgają po konkretne rośliny lub związki chemiczne w sytuacji infekcji, urazów czy obecności pasożytów.
Co ciekawe, wzmianki o słoniach stosujących naturalne środki lecznicze pojawiały się już w starożytności. Rzymski autor Klaudiusz Elian opisywał zwierzę, które po zranieniu miało spożywać określone rośliny i oleje, a następnie powrócić do zdrowia.
Lasy jako naturalne apteki
Badacze zwracają uwagę, że wraz z niszczeniem siedlisk mogą znikać nie tylko gatunki zwierząt i roślin, ale również wiedza o naturalnych substancjach leczniczych.
Jeżeli słonie rzeczywiście potrafią wybierać konkretne rośliny w zależności od stanu zdrowia, może to oznaczać, że część ich zachowań stanowi efekt wielopokoleniowego "doświadczenia" przekazywanego w grupie.
Dalsze obserwacje mają odpowiedzieć na pytanie, czy słonie celowo dobierają rośliny do konkretnych dolegliwości.
Jeśli te przypuszczenia się potwierdzą, afrykańskie lasy mogą okazać się nie tylko siedliskiem dzikich zwierząt, ale również ogromnym, wciąż nieodkrytym źródłem wiedzy o naturalnych lekach.
