Renta wdowia nie jest osobnym świadczeniem. To potoczna nazwa mechanizmu pozwalającego na łączne pobieranie własnego świadczenia emerytalno-rentowego oraz części renty rodzinnej po zmarłym małżonku.
Przepisy dotyczące renty wdowiej weszły w życie 1 stycznia 2025 roku, natomiast pierwsze połączone świadczenia ZUS zaczął wypłacać od 1 lipca 2025 roku.
Od stycznia będzie można dostać więcej
Obecnie osoba spełniająca warunki może wybrać jeden z dwóch wariantów: pobierać całość własnego świadczenia i 15 proc. renty rodzinnej albo pełną rentę rodzinną i 15 proc. własnego świadczenia.
Najważniejsza zmiana nastąpi 1 stycznia 2027 roku. Wtedy 15-procentowy udział drugiego świadczenia zostanie zwiększony do 25 proc.
Dla przykładu, jeśli drugie świadczenie wynosi 2000 zł, obecnie do pełnego świadczenia doliczane jest 300 zł. Po zmianie byłoby to 500 zł, czyli o 200 zł więcej miesięcznie – oczywiście pod warunkiem, że nie zostanie przekroczony ustawowy limit łącznej wypłaty.
Według danych ZUS w czerwcu 2026 roku rentę wdowią pobierało 993,4 tys. osób, natomiast od początku działania rozwiązania przynajmniej jedną wypłatę otrzymało około 1,1 mln wdów i wdowców. Średnia dodatkowa kwota wynikająca z doliczenia 15 proc. drugiego świadczenia wynosiła 379,10 zł miesięcznie.
Kto może skorzystać z renty wdowiej?
Samo bycie wdową lub wdowcem nie oznacza automatycznego prawa do łączenia świadczeń.
Kobieta musi mieć co najmniej 60 lat, a mężczyzna 65 lat. Konieczne jest również pozostawanie ze zmarłym małżonkiem we wspólności małżeńskiej do dnia jego śmierci.
Prawo do renty rodzinnej po małżonku musi zostać nabyte nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat w przypadku kobiety lub 60 lat w przypadku mężczyzny.
Osoba korzystająca z renty wdowiej nie może także pozostawać obecnie w nowym związku małżeńskim. Ponowne zawarcie małżeństwa powoduje utratę prawa do łącznego pobierania świadczeń.
Mechanizm dotyczy renty rodzinnej po ostatnim zmarłym małżonku.
Jest limit wypłaty
Wyższy procent drugiego świadczenia nie oznacza, że wypłata może rosnąć bez ograniczeń.
Łączna kwota świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł, co oznacza obecny limit na poziomie 5935,47 zł miesięcznie.
Jeżeli suma świadczeń przekroczy dopuszczalny poziom, ZUS obniży wypłatę o kwotę przekroczenia. Sam limit może się jeszcze zmienić w 2027 roku wraz z kolejną waloryzacją najniższej emerytury.
Dla osób już korzystających z renty wdowiej najważniejszą datą będzie więc 1 stycznia 2027 roku. Od tego dnia zamiast 15 proc. drugiego świadczenia przy obliczaniu wypłaty będzie uwzględniane 25 proc., co dla wielu wdów i wdowców przełoży się na zauważalny wzrost miesięcznych dochodów.