Małe dzieci są zbyt pewne siebie

Z badania przeprowadzonego przez dr. Dominika Piehlmaiera z Uniwersytetu Sussex (W. Brytania) wynika, że ponad 70 proc. czteroletnich maluchów i około połowa pięcio- i sześcioletnich dzieci ma zbyt dużą wiarę we własne możliwości. Szczególnie pewni siebie i skłonni do ryzykowanych działań są chłopcy, ale to dziewczynki zachowują się bardziej nieprzewidywalnie, bo ich pewność siebie zmienia się w zależności od sytuacji.

Dotychczas cechę, taką jak nadmierna pewność siebie, badano głównie w odniesieniu do osób dorosłych i przypisywano biznesmenom, bankierom czy lekarzom. Teraz okazuje się, że tendencja do podejmowania ryzyka i przeceniania własnych możliwości pojawia się już we wczesnym dzieciństwie.

“Sporo naszej wiedzy na temat wydawania sądów i podejmowania decyzji pochodzi z badań na dorosłych uczestnikach, a nie ma powodu sądzić, że ludzie rozwijają tego typu wszechobecne iluzje poznawcze dopiero w dorosłości” – komentuje dr Piehlmaier ze Szkoły Biznesu Uniwersytetu Sussex.

W ramach badania kilkuletnie dzieci brały udział w karcianej grze o hazardowym charakterze. Miały możliwość wybierania kart z dwóch talii – jednej dającej szansę na dużą wygraną, ale i równie dużą stratę (bardziej ryzykowna opcja) i drugiej zapewniającej mniejszy, ale bardziej stabilny zysk (mniej ryzykowna opcja). Dzieci mogły zyskiwać lub tracić naklejki.

“Dziecięca gra hazardowa (Children’s Gambling Task) bardzo przypomina uproszczoną wersję rynków finansowych z relatywnie bezpiecznymi opcjami, zapewniającymi niską, lecz w miarę stabilną stopę zwrotu, i aktywami wysokiego ryzyka, obiecującymi wysoki zysk w krótkim czasie z możliwością poniesienia poważnych strat” – porównuje autor eksperymentu.

Po każdej grze maluchy miały za zadanie stwierdzić, czy – ich zdaniem – w następnej rundzie wygrają więcej, tyle samo czy mniej naklejek niż w poprzedniej.

Większość dzieci konsekwentnie przeceniała swoje możliwości – wierzyła, że może wygrać więcej.

“Ogromna liczba powtórzeń, nauki, informacji zwrotnych w badaniu nie zmniejszyła u większości uczestników nieuzasadnionej wiary w sukces. Nawet po ponad 60 rundach, gdy dzieci widziały już, że ich wygrana raz rośnie raz maleje, co trzecie dziecko nadal uważało, że może osiągnąć wynik lepszy niż w 50 poprzednich rundach” – mówi dr Piehlmeier.

Nieco lepiej radziły sobie dziewczynki, które przeważnie postępowały mniej ryzykownie. Ich zachowanie było jednak nieprzewidywalne, bo gdy gra szła im dobrze, stawały się nadmiernie pewne siebie, a gdy przez jakiś uzyskiwały gorsze wyniki, traciły wiarę we własne możliwości.

Mimo to pod koniec eksperymentu zbyt pewnych siebie dziewczynek było relatywnie więcej niż zbyt pewnych siebie chłopców. To ciekawe, bo zazwyczaj uważa się, iż nadmierna pewność siebie to cecha typowo męska.