Cyfrowi "eksperci" tylko z nazwy? Nowe badanie obala mit pokolenia internetu

Badanie objęło tysiące młodych ludzi w Europie, w tym około 1,5 tysiąca uczniów w Polsce w wieku od 10 do 16 lat. Choć większość z nich wysoko ocenia swoje umiejętności korzystania z internetu, testy wiedzy pokazują coś zupełnie innego. Wielu badanych nie rozumie podstawowych mechanizmów funkcjonowania sieci – przykładowo spora część uważa, że pierwszy wynik w wyszukiwarce zawsze jest najbardziej wiarygodny.

Eksperci podkreślają, że to wyraźny sygnał, iż dorastanie w świecie cyfrowym nie gwarantuje automatycznego zdobywania kompetencji. Mimo dużej pewności siebie młodzi użytkownicy często nie posiadają umiejętności krytycznej oceny treści ani wiedzy o tym, jak działają algorytmy.

Jednocześnie badanie pokazuje, że dzieci i nastolatki mają świadomość zagrożeń w sieci. Aż dziewięciu na dziesięciu respondentów przyznało, że zetknęło się z niepokojącymi treściami – od przemocy, przez materiały o charakterze erotycznym, po treści promujące niebezpieczne zachowania czy teorie spiskowe. Co istotne, często trafiają na nie przypadkowo.

Niepokojący jest również fakt, że wielu młodych ludzi radzi sobie z trudnymi sytuacjami samodzielnie. Co piąty badany, który doświadczył czegoś niepokojącego w internecie, nie powiedział o tym nikomu. Jeśli już szukają wsparcia, częściej zwracają się do rówieśników niż do dorosłych.

Nowym elementem tegorocznego badania była analiza korzystania ze sztucznej inteligencji. Okazuje się, że aż 80 proc. młodych osób sięgnęło po narzędzia AI w ciągu miesiąca poprzedzającego badanie. Najczęściej wykorzystują je do pisania tekstów, streszczeń czy podejmowania codziennych decyzji. Jednocześnie większość z nich nie potrafi ocenić, jak rozwój tej technologii wpłynie na ich przyszłość.

Eksperci zwracają uwagę, że szczególnie ryzykowne może być traktowanie sztucznej inteligencji jako źródła porad w sprawach osobistych. Narzędzia te nie zawsze dostarczają rzetelnych i bezpiecznych odpowiedzi, co może prowadzić do błędnych decyzji.

Choć młodzi ludzie deklarują świadomość zagrożeń, nie widzą potrzeby dalszej edukacji w tym zakresie. Nawet 60–70 proc. badanych uważa, że wie już wystarczająco dużo o bezpiecznym korzystaniu z internetu. To – zdaniem specjalistów – jedno z największych wyzwań dla systemu edukacji i rodziców.

Raport EU Kids Online 2026 pokazuje wyraźnie: pokolenie wychowane ze smartfonem w ręku niekoniecznie jest pokoleniem świadomych użytkowników technologii. A to oznacza, że edukacja cyfrowa pozostaje jednym z kluczowych zadań współczesnego świata.