Był szybszy od wszystkich statków i większy od Titanica. Teraz celowo posłano go na dno oceanu! Niezwykła historia legendarnego liniowca

W środę, 11 listopada, u wybrzeży amerykańskiego stanu Floryda zakończyła się historia jednego z najbardziej niezwykłych statków pasażerskich XX wieku. SS United States, przez dziesięciolecia uznawany za dumę amerykańskiej żeglugi, został świadomie posłany na dno.

Nie był to wypadek ani katastrofa morska. Zatopienie stanowiło efekt wielomiesięcznych przygotowań i precyzyjnie zaplanowanej operacji.

Olbrzymi liniowiec spoczął na dnie Zatoki Meksykańskiej, w odległości około 40 kilometrów od wybrzeży Florydy, w rejonie miejscowości Destin.

Był dłuższy od Titanica i bił rekordy prędkości

SS United States wszedł do służby w 1952 roku i niemal natychmiast zapisał się w historii światowej żeglugi.

Podczas swojego dziewiczego rejsu przez Atlantyk pobił rekord prędkości liniowców pasażerskich, zdobywając prestiżową Błękitną Wstęgę Atlantyku.

Jego osiągnięcie było imponujące. Statek, mierzący około 302 metrów długości, pokonał ocean ze średnią prędkością przekraczającą 35 węzłów.

Dla porównania słynny Titanic miał około 269 metrów długości. Amerykański liniowiec był więc od niego o ponad 30 metrów dłuższy.

SS United States imponował nie tylko rozmiarami. Konstruktorzy zadbali również o wyjątkowo lekką budowę oraz potężny napęd, dzięki któremu jednostka mogła osiągać prędkości nieosiągalne dla większości ówczesnych statków pasażerskich.

Przez lata był najszybszym liniowcem transatlantyckim, a ustanowiony przez niego rekord pozostał symbolem złotej epoki podróży oceanicznych.

Prezydenci USA, gwiazdy Hollywood i wielkie fortuny na pokładzie

W czasach swojej świetności SS United States nie był zwykłym środkiem transportu.

Podróż na jego pokładzie oznaczała prestiż, luksus i możliwość spotkania najbardziej wpływowych ludzi epoki.

Z liniowca korzystali amerykańscy prezydenci, w tym Harry Truman, Dwight Eisenhower i John F. Kennedy. Atlantyk przemierzał nim również młody Bill Clinton, na długo przed objęciem urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Na pokładzie pojawiały się największe gwiazdy filmu, muzyki i sztuki.

Wśród sławnych pasażerów wymieniani są między innymi Marlon Brando, Coco Chanel, Duke Ellington, Salvador Dalí, Walt Disney, Judy Garland i Cary Grant.

Liniowiec stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli powojennej Ameryki. Łączył dwa kontynenty w czasach, gdy transatlantyckie podróże samolotem dopiero zaczynały zdobywać popularność.

Z luksusowego pałacu na wodzie stał się opuszczonym gigantem

Świetność SS United States nie trwała jednak wiecznie.

Rozwój lotnictwa pasażerskiego sprawił, że wielkie liniowce stopniowo traciły klientów. Coraz szybsze i bardziej dostępne samoloty pozwalały pokonać Atlantyk w kilka godzin zamiast kilku dni.

W 1969 roku, po zaledwie 17 latach regularnej służby, SS United States został wycofany z eksploatacji.

Przez następne dziesięciolecia jego przyszłość pozostawała niepewna.

Pojawiały się pomysły przekształcenia statku w luksusowy hotel, centrum rozrywki lub muzeum historii żeglugi. Żaden z ambitnych projektów nie został jednak zrealizowany.

Liniowiec wielokrotnie zmieniał właścicieli i miejsca postoju.

Od 1996 roku cumował w Filadelfii, gdzie z roku na rok coraz bardziej niszczał. Utrzymanie ogromnej jednostki pochłaniało znaczne środki, a koszt jej renowacji przekraczał możliwości organizacji walczących o zachowanie statku.

Walczyli o uratowanie legendy. Ostatecznie zdecydowano o zatopieniu

Przez lata ocalenia SS United States domagała się organizacja SS United States Conservancy.

Jej działacze starali się zebrać fundusze i znaleźć inwestorów, którzy przywróciliby liniowcowi dawną świetność.

Jedną z osób najbardziej zaangażowanych w ratowanie statku była Susan Gibbs, prezes organizacji, której dziadek William Francis Gibbs był głównym projektantem słynnej jednostki.

Mimo licznych prób nie udało się stworzyć ekonomicznie wykonalnego projektu zachowania liniowca jako muzeum lub obiektu turystycznego.

Ostatecznie statek kupiły władze hrabstwa Okaloosa na Florydzie.

Zdecydowano, że zamiast trafić na złom, SS United States otrzyma zupełnie nowe przeznaczenie.

Miał zostać największą sztuczną rafą na świecie.

Gigant zatonął bez użycia materiałów wybuchowych

Przygotowania do zatopienia trwały wiele miesięcy.

Statek został przetransportowany z Filadelfii do Mobile w stanie Alabama, gdzie przeprowadzono prace związane z usuwaniem paliw, szkodliwych substancji i innych elementów mogących stanowić zagrożenie dla środowiska morskiego.

Usunięto również charakterystyczne kominy oraz część wyposażenia, które ma zostać zachowane jako pamiątka po liniowcu.

W poniedziałek, 9 listopada, SS United States rozpoczął swoją ostatnią podróż. Holowniki poprowadziły go z Alabamy w kierunku wyznaczonego miejsca na wodach Zatoki Meksykańskiej.

Dwa dni później rozpoczęto kontrolowane zatapianie.

Operacja została przeprowadzona bez użycia materiałów wybuchowych. Woda stopniowo wypełniała odpowiednio przygotowane przestrzenie wewnątrz kadłuba, aż ogromna jednostka zniknęła pod powierzchnią.

Statek spoczął na głębokości około 55 metrów.

Na dnie powstanie podwodny świat pełen życia

Zatopienie SS United States nie oznacza całkowitego końca jego historii.

Wręcz przeciwnie. Zdaniem pomysłodawców przedsięwzięcia to początek zupełnie nowego rozdziału.

Ogromny kadłub ma stopniowo stać się siedliskiem organizmów morskich. Na jego powierzchni będą osiedlać się między innymi koralowce, gąbki i inne bezkręgowce, a wokół konstrukcji pojawią się ryby.

Tego rodzaju sztuczne rafy mogą tworzyć nowe miejsca schronienia i żerowania dla wielu gatunków morskich stworzeń.

Władze Florydy liczą również na zainteresowanie nurków, którzy będą mogli eksplorować jeden z najbardziej niezwykłych wraków na świecie.

SS United States dołączył do setek sztucznych raf istniejących już u wybrzeży stanu, ale ze względu na swoje rozmiary ma być wyjątkową atrakcją.

Obiekt zainteresował także naukowców. Badacze z Woods Hole Oceanographic Institution zamierzają obserwować, jak na zatopionym liniowcu stopniowo powstaje nowy ekosystem.

Historia legendarnego statku przetrwa w muzeum

Chociaż nie udało się ocalić liniowca w jego oryginalnej postaci, część wyposażenia zostanie zachowana dla przyszłych pokoleń.

Na Florydzie planowane jest utworzenie muzeum poświęconego SS United States.

Wśród eksponatów mają znaleźć się między innymi charakterystyczne kominy, elementy konstrukcyjne oraz przedmioty związane z historią statku i jego słynnymi pasażerami.

Susan Gibbs, mimo rozczarowania decyzją o zatopieniu jednostki, podkreśliła, że cieszy ją możliwość zachowania pamięci o legendarnym liniowcu.

W rozmowie z CBS News przypomniała, że SS United States przez dziesięciolecia był ważnym symbolem amerykańskiej tożsamości, łączącym ludzi różnych pokoleń.

Statek, który niegdyś przemierzał Atlantyk szybciej niż jakikolwiek inny liniowiec, będzie teraz przyciągać podróżników w zupełnie inny sposób. Zamiast luksusowych kabin i sal balowych jego pokłady mają stopniowo wypełniać się morskim życiem, a dawnych pasażerów zastąpią nurkowie odkrywający historię jednego z najsłynniejszych statków XX wieku.