700 milionów dolarów bez wyjaśnienia, a ludzie umierają na Ebolę! Lekarze biją na alarm: karetkom brakuje nawet paliwa

Epidemia Eboli, która rozpoczęła się w maju 2026 roku w Demokratycznej Republice Konga, przybrała dramatyczne rozmiary. Choroba rozprzestrzenia się pomimo zaangażowania organizacji humanitarnych, międzynarodowych instytucji i setek milionów dolarów przeznaczonych na jej powstrzymanie.

Najnowsze dane wskazują, że liczba potwierdzonych zakażeń w kraju przekroczyła 11 tysięcy, a liczba zmarłych wynosi ponad 5400. To najtragiczniejsza epidemia Eboli w historii Demokratycznej Republiki Konga i druga pod względem liczby ofiar na świecie.

Jednak szczególnie niepokojące są informacje dotyczące funkcjonowania systemu pomocy. Jak wynika z raportu organizacji Lekarze bez Granic (MSF), między pieniędzmi przekazywanymi na walkę z epidemią a rzeczywistą pomocą dostępną w terenie istnieje ogromna przepaść.

Setki milionów dolarów, a lekarze zostają bez podstawowego wyposażenia

Międzynarodowa społeczność przeznaczyła na przeciwdziałanie epidemii ogromne środki finansowe. Mimo to personel pracujący bezpośrednio z zakażonymi pacjentami nadal zmaga się z problemami, które w tak niebezpiecznych warunkach mogą decydować o życiu i śmierci.

Lekarze bez Granic wskazują na przypadki opóźnień w wypłacaniu wynagrodzeń, niedostateczne przeszkolenie pracowników oraz braki w wyposażeniu ochronnym i medycznym.

Zdarzało się również, że karetki nie mogły wykonywać swoich zadań z powodu braku paliwa.

To szczególnie groźne w przypadku Eboli. Choroba może mieć gwałtowny przebieg, a szybkie odizolowanie zakażonej osoby i zapewnienie jej opieki ma ogromne znaczenie dla ograniczenia kolejnych zakażeń.

Organizacja podkreśla, że personel medyczny często pracuje w skrajnie trudnych warunkach, narażając własne zdrowie, a jednocześnie nie otrzymuje wsparcia niezbędnego do bezpiecznego wykonywania obowiązków.

Gdzie podziało się 700 milionów dolarów? Poważne pytania o finansowanie pomocy

Jeszcze większe kontrowersje budzą dane dotyczące przepływu pieniędzy.

Afrykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (Africa CDC) poinformowały, że na walkę z epidemią przekazano około 962 miliony dolarów.

Jednak wykorzystanie mniej więcej 700 milionów dolarów nie zostało odpowiednio udokumentowane w dostępnych rozliczeniach.

Szef Africa CDC Jean Kaseya zwrócił uwagę na poważny brak przejrzystości finansowej.

Nie oznacza to automatycznie, że pieniądze zostały skradzione lub sprzeniewierzone. Jak podkreślił Kaseya, na obecnym etapie jest zbyt wcześnie, aby formułować takie oskarżenia.

Problem polega przede wszystkim na braku pełnych informacji o tym, gdzie trafiły środki, jakie działania z nich sfinansowano i jaka część pomocy rzeczywiście dotarła do pacjentów.

Dla organizacji walczących z epidemią oznacza to jednak poważny problem. Bez sprawnego systemu kontroli i rozliczeń trudno ocenić, czy pieniądze wykorzystywane są tam, gdzie mogą uratować najwięcej istnień.

Tylko 22 procent organizacji przedstawiło wymagane informacje

Zaniepokojenie sytuacją wyraziły również władze Demokratycznej Republiki Konga.

Minister zdrowia Samuel-Roger Kamba poinformował, że organizacje uczestniczące w działaniach pomocowych zostały zobowiązane do przedstawiania szczegółowych sprawozdań dotyczących realizowanych projektów.

Według resortu obowiązek ten wypełniło zaledwie 22 procent podmiotów.

Minister domaga się pełnej przejrzystości oraz lepszej koordynacji międzynarodowej pomocy. Jego zdaniem wszystkie działania powinny być realizowane w ramach wspólnego planu i przejrzystego budżetu.

Lekarze bez Granic apelują podobnie do rządu Konga i agencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o zwiększenie kontroli nad przekazywanymi pieniędzmi.

Organizacja oczekuje również zapewnienia pracownikom terenowym terminowych wynagrodzeń, odpowiedniego szkolenia i dostępu do niezbędnych środków ochrony.

Wirus zabija tysiące ludzi. Nie ma zatwierdzonej szczepionki na ten wariant

Obecna epidemia została wywołana przez wirusa Bundibugyo, należącego do grupy wirusów powodujących chorobę Ebola.

To stosunkowo rzadki wariant, przeciwko któremu nie ma obecnie zatwierdzonej szczepionki ani swoistego leczenia przeciwwirusowego. Trwają natomiast badania kliniczne nad możliwymi metodami ochrony i terapii.

Zakażenie może prowadzić do wysokiej gorączki, silnego osłabienia, bólu mięśni, wymiotów, biegunki i poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu.

W ciężkich przypadkach rozwija się niewydolność wielonarządowa. Choroba może zakończyć się śmiercią.

Wirus przenosi się przez bezpośredni kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi zakażonych osób, a także przez skażone przedmioty.

Dlatego ogromne znaczenie mają szybka diagnostyka, izolowanie chorych, odpowiednie zabezpieczenie personelu medycznego oraz ustalanie osób, które mogły mieć kontakt z zakażonymi.

Epidemia wymyka się spod kontroli. Na przeszkodzie stoją również konflikty zbrojne

Najtrudniejsza sytuacja panuje we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga.

Region od dziesięcioleci zmaga się z konfliktami zbrojnymi. Niektóre obszary pozostają pod kontrolą ugrupowań rebelianckich, co poważnie utrudnia dostęp organizacji humanitarnych.

Pracownicy medyczni nie zawsze mogą bezpiecznie dotrzeć do potrzebujących, a transport leków, sprzętu i żywności jest dodatkowo komplikowany przez zły stan dróg.

Problemem jest również ograniczone zaufanie części mieszkańców do instytucji publicznych oraz zagranicznych organizacji pomocowych.

Według Lekarzy bez Granic epidemia nadal pozostaje poza kontrolą, a rzeczywista liczba zakażonych może być większa niż wskazują oficjalne dane.

W niektórych regionach wiele przypadków nie jest wykrywanych wystarczająco wcześnie, co sprzyja dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.

Ebola przekroczyła granice Konga. Kolejne kraje pod presją

Zakażenia wirusem Bundibugyo odnotowano również poza Demokratyczną Republiką Konga.

Przypadki pojawiły się między innymi w Ugandzie, Kenii i Nigerii.

Służby sanitarne tych państw prowadzą działania mające ograniczyć możliwość dalszego rozprzestrzeniania się wirusa.

W Kenii pojawił się jednak pozytywny sygnał. Ostatnia osoba hospitalizowana z powodu Eboli została wypisana ze szpitala.

Nie oznacza to automatycznie zakończenia zagrożenia epidemiologicznego, ale jest ważnym etapem działań podejmowanych przez tamtejsze służby zdrowia.

Prawie 10 milionów ludzi potrzebuje pilnej pomocy

Epidemia Eboli nie jest jedynym dramatem rozgrywającym się we wschodnim Kongu.

Według informacji przekazanych przez ONZ i przedstawicieli kongijskich władz niemal 10 milionów mieszkańców najbardziej dotkniętych regionów pilnie potrzebuje pomocy żywnościowej.

Wieloletnie konflikty, przymusowe przesiedlenia, zniszczona infrastruktura i ograniczony dostęp do opieki medycznej sprawiają, że wiele rodzin znalazło się w wyjątkowo trudnej sytuacji.

Niedożywienie oraz brak dostępu do czystej wody dodatkowo pogarszają możliwości radzenia sobie z chorobami.

Organizacje humanitarne ostrzegają, że bez zwiększenia skuteczności działań sytuacja może się jeszcze pogorszyć.

Lekarze bez Granic domagają się, by przekazane już pieniądze zaczęły przekładać się na realną poprawę warunków pracy personelu i dostępności leczenia. Organizacja podkreśla, że priorytetem powinny być potrzeby pacjentów i społeczności, które ponoszą największe konsekwencje trwającej epidemii.