W środę, 16 września, w Hadze ogłoszono wyrok w jednej z najważniejszych spraw dotyczących wojny w Kosowie. Hashim Thaçi, były dowódca Armii Wyzwolenia Kosowa (UÇK), a później premier i prezydent kraju, został skazany na 25 lat więzienia.
Trybunał uznał go za winnego udziału w zbrodniach obejmujących między innymi zabójstwa, bezprawne pozbawianie wolności, tortury oraz okrutne traktowanie. Sąd przypisał mu odpowiedzialność za zamordowanie 96 osób, bezprawne przetrzymywanie 385 osób, torturowanie 303 oraz okrutne traktowanie 49 osób. Ofiarami były osoby, które nie uczestniczyły w działaniach zbrojnych.
Ponad trzy lata procesu
Proces Thaçiego rozpoczął się w kwietniu 2023 roku. Wraz z nim przed sądem stanęli trzej inni byli dowódcy UÇK – Kadri Veseli, Rexhep Selimi i Jakup Krasniqi. Akt oskarżenia obejmował zarówno zbrodnie wojenne, jak i zbrodnie przeciwko ludzkości, w tym prześladowania, pozbawianie wolności, tortury, morderstwa i wymuszone zaginięcia.
Postępowanie dowodowe zakończyło się w grudniu 2025 roku. W trakcie procesu w sądzie zeznawało 134 świadków, a materiał dowodowy obejmował tysiące dokumentów. Końcowe wystąpienia stron odbyły się w lutym 2026 roku.
Nie wszystkie zarzuty przedstawione w sprawie zostały jednak udowodnione. Sąd nie przyjął części oskarżeń wobec Thaçiego, a wyrok dotyczy konkretnych czynów, które uznano za wykazane w toku postępowania.
Od dowódcy UÇK do prezydenta Kosowa
Hashim Thaçi był jedną z najważniejszych postaci kosowskiej sceny politycznej. W latach 90. należał do przywódców UÇK, organizacji walczącej o oderwanie Kosowa od Serbii.
Po zakończeniu wojny rozpoczął działalność polityczną. W 2008 roku, po ogłoszeniu przez Kosowo niepodległości, został pierwszym premierem tego państwa. Kilka lat później objął urząd prezydenta.
W 2020 roku zrezygnował ze stanowiska, aby stawić czoła zarzutom przed Specjalistycznymi Izbami Kosowa w Hadze. W listopadzie tego samego roku został przewieziony do aresztu trybunału wraz z innymi byłymi dowódcami UÇK.
W Kosowie ludzie śledzili wyrok na telebimach
Sprawa Thaçiego wywołała ogromne emocje w Kosowie. Były przywódca UÇK przez wielu mieszkańców kraju nadal jest postrzegany jako jeden z symboli walki o niepodległość.
W Prisztinie mieszkańcy gromadzili się w miejscach, gdzie wyrok można było śledzić na dużych ekranach. Informacje o skazaniu wywołały wśród części zgromadzonych silne emocje. Zwolennicy Thaçiego protestowali zarówno w Kosowie, jak i przed siedzibą sądu w Hadze.
Wyrok nie kończy jednak całej historii sądowej byłego prezydenta. Thaçi zaprzeczał stawianym mu zarzutom, a po ogłoszeniu wyroku oczekiwane jest odwołanie od orzeczenia.
