Od września nowy przedmiot w szkołach. Edukacja obywatelska zastąpi HiT
Od 1 września 2025 roku uczniowie szkół ponadpodstawowych w całej Polsce rozpoczną naukę nowego przedmiotu – edukacji obywatelskiej. Zastąpi ona historię i teraźniejszość (HiT), a jej celem będzie przygotowanie młodych ludzi do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym i publicznym.
Podstawę programową opracował zespół ekspertów i praktyków pod kierownictwem Jędrzeja Witkowskiego, prezesa Centrum Edukacji Obywatelskiej. – Chcemy, aby uczniowie nie tylko zdobywali wiedzę, ale przede wszystkim nabywali kompetencje i doświadczenie w działaniu obywatelskim. To daje im poczucie sprawczości – wyjaśnia Witkowski.
Wyróżnikiem nowego przedmiotu ma być praktyczne podejście do nauki. Obok tradycyjnych lekcji pojawią się obowiązkowe działania społeczne i projekty edukacyjne. Mogą one przyjąć formę badań, sond czy inicjatyw społecznych w szkole lub w lokalnym środowisku. W planach są także projekty grupowe – od działań samorządowych po współpracę z organizacjami takimi jak OSP, PCK czy lokalne domy kultury.
Nowy przedmiot będzie realizowany w różnych typach szkół: liceach, technikach, szkołach branżowych i placówkach dla dorosłych. W zależności od poziomu edukacji, przewidziano od jednej do dwóch godzin tygodniowo. Autorzy podstawy programowej podkreślają, że ograniczono liczbę szczegółowych wymagań, aby stworzyć miejsce na elementy praktyczne.
Edukacja obywatelska będzie oceniana na koniec semestru i roku szkolnego w tradycyjnej skali od 1 do 6. Twórcy programu zachęcają jednak nauczycieli do stosowania bardziej elastycznych metod – oceniania kształtującego, samooceny czy tzw. portfolio obywatelskiego.
Nowy przedmiot już budzi emocje w środowisku nauczycielskim. Część pedagogów z entuzjazmem przyjęła wprowadzenie edukacji obywatelskiej do głównego nurtu nauczania, inni obawiają się dodatkowych obowiązków związanych z prowadzeniem projektów społecznych. – Dlatego pracujemy nad narzędziami i wsparciem, które mają ułatwić nauczycielom realizację tych zadań – zapewnia Witkowski.
Ministerstwo Edukacji i Centrum Edukacji Obywatelskiej liczą, że przedmiot przyczyni się do wzmocnienia poczucia odpowiedzialności obywatelskiej młodych ludzi. – Nawet ci, którzy nie mogą jeszcze głosować, są obywatelami i powinni być traktowani poważnie przez instytucje publiczne – podkreśla prezes CEO.
