Nowa unijna agencja wesprze systemy azylowe w państwach członkowskich
Nowa unijna agencja ds. azylu będzie miała większe uprawnienia operacyjne i techniczne, aby ułatwić współpracę między państwami i przyczynić się do ujednolicenia norm azylowych. Przepisy zatwierdzone w czwartek przez Parlament Europejski aktualizują istniejący mandat Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO).
Urząd działa od 2011 roku i ma siedzibę w Valetcie na Malcie.
Nowa agencja będzie zapewniać państwom członkowskim pomoc operacyjną. Będzie to obejmować np. pomoc w identyfikacji i rejestracji obywateli państw trzecich lub wspieranie organów krajowych w zarządzaniu procedurą ochrony międzynarodowej – w tym w sytuacjach kryzysowych, relokacji i przesiedlenia – oraz, bardziej ogólnie, we wdrażaniu wspólnego europejskiego systemu azylowego.
Jej zadaniem będzie również opracowywanie standardów operacyjnych, analiz i wytycznych, a także prowadzenie szkoleń na temat kwestii związanych z azylem.
Na wniosek posłów do Parlamentu Europejskiego agencja utworzy stanowisko urzędnika ds. praw podstawowych, który będzie odpowiedzialny za nowo utworzony mechanizm rozpatrywania skarg. Urzędnik ds. praw podstawowych będzie odpowiedzialny za zapewnienie przestrzegania przez agencję praw podstawowych w trakcie jej działalności. W bardziej ogólnym ujęciu będzie on odpowiedzialny za promowanie poszanowania praw podstawowych w polityce azylowej UE.
Agencja utworzy pulę co najmniej 500 ekspertów krajowych, których będzie można szybko oddelegować na wniosek państw członkowskich jako zespoły wsparcia w dziedzinie azylu i którzy będą służyć pomocą operacyjną w terenie w przypadkach nieproporcjonalnie dużego obciążenia systemów azylowych tych państw.
Od 31 grudnia 2023 r. agencja będzie monitorować, czy państwa członkowskie prawidłowo stosują różne aspekty wspólnego systemu azylowego UE. Monitorowanie to może obejmować sprawdzanie, czy stosowane są kryteria oceny potrzeby ochrony i rodzaju ochrony przyznawanej wnioskodawcom, kryteria, które obejmują poszanowanie praw podstawowych, gwarancje ochrony dzieci, poszanowanie gwarancji proceduralnych i warunków przyjmowania.
W pełni rozwinięty system monitorowania oraz przepisy dotyczące zdolności i gotowości państw członkowskich w sytuacjach nieproporcjonalnego obciążenia ich systemów azylowych wejdą w życie po zastąpieniu obecnego rozporządzenia dublińskiego.
Zgromadzenie plenarne poparło nieformalne porozumienie z państwami członkowskimi stosunkiem głosów 396 do 92, przy 73 głosach wstrzymujących się. Po formalnym przyjęciu przez Radę UE zostanie ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym i wejdzie w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu.
